Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

166

de gelijkenis creëert, omdat immers elk zien, oordeelen en begrijpen een vergelijken, een onderscheiden is. Er is geen ander zijn dan anders-zijn. Daarom is dat „teekenachtige" dan ook overal.

Reeds repte ik met een woord over de rol die, be-, halve de aprioristische verwachting, ook het algemeen begripstekort der bizarre associatie op dit gebied vervult, waar ik zooeven wees op het als vanzelfsprekend toekennen van inzicht in kunst en wijsbegeerte aan elk klassiek filoloog, terwijl men in het feit, dat iemand Hollandsen verstaat, niet de geringste aanleiding vindt, hem te raadplegen over Vondel. Dat is te zeggen: in Holland, in het buitenland zal hij waarschijnlijk over alles geraadpleegd worden.

Op dezelfde wijze nu associeert zich de kennis van uitheemsche talen met de gedachte aan twee dingen: geld en inspanning. Te onzent spreekt alleen de „beschaafde" Fransch, de begrippen, „Fransch" en „beschaving" nu hebben zich zoodanig geassocieerd, dat men den Franschen plebejer met een heel ander oog aanziet dan den Hollandsehen. Hieruit laat zich ook verklaren, dat in het algemeen de Duitsche dienstboden met een grooter mate van beleefdheid en onderscheiding werden behandeld dan de Hollandsche en dat Oostenrijksche kindertjes heel wat lichter een onderdak vonden. Doordat ze een der talen der beschaafden spreken staan ze die beschaafden nader.

De associatie met intelléctueele inspanning werkt in de onwillekeurige bewondering voor het jonge kind, dat men vlot en correct een vreemde taal hoort spreken. Tegen beter weten in verbaast men zich, door de associatie van de eigen kennis dier taal met de inspanning die het kostte, ze te verwerven. „Er zit een batterij in" zei een driejarig jongetje, en de ouderen lachten om het „geleerde" woord dat voor het kind natuurlijk niet geleerder klonk dan klokhuis of pit, dan bakkerij of lakkerij.

Verder onderzoekende, ontdekken we een sterke schijnassociatie tusschen het afwijkende en het naïeve, als volgt te verklaren: het kind spreekt nog onvolledig,

Sluiten