Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

173

hun inhoud uit de gedachten- en gevoelswereld, waarin men zit besloten, die men nimmer te buiten kan gaan, en die van geen twee menschen volkomen overeenkomstig is. Ze associeeren zich met dien inhoud zoodanig, dat ze die schijnen uit te drukken, zooals het noodsein „S.O.S." zich voor den marconist zoodanig associeert met de gedachte aan wanhoop en doodsangst, dat de aanblik hem zou doen rillen, ook als het toevallig eens de naam van een fietsclub beduidde. De koopman „denkt" dan tenslotte in de woorden zijner « handelscode, de marconist in de seinen van zijn boek. Van dien aard en niets anders is de waarde en de beteekenis van „denken in het Fransch" en „denken in het Grieksch". Het beduidt eenvoudig dat de teekens der later-aangeleerde code zich zoodanig met den hun toegekenden inhoud geassocieerd hebben, dat de vroegere code gemist worden kan. Maar het beduidt allerminst geestelijke verruiming, noch zelfs een groote of diepe kennis van de betrokken vreemde taal. Het kleinste kind en de grootste idioot „denken" in het Hollandsen en wat ter wereld beteekent dit? Volstrekt niemendal. Een zinledige onbekooktheid is dan ook de bewering, dat een vertaling niet zou kunnen weergeven, wat men bij de lezing van het oorspronkelijke ondergaat. Alsof het aanleeren van een vreemde taal uit iets anders bestond dan juist uit een voortdurend vertalen, alsof het iets anders zou kunnen zijnl Steevast komt men ook aandragen met het zoo geheeten „onvertaalbare" Grieksche woord, d.i. het samenvattende woord, hetwelk een gemoedsstemming of geesteshouding zou uitdrukken, die „bij ons" niet of in mindere mate voorkomt en die dus alleen omschreven worden kan. Hoe weten ze eigenlijk dat dat woord dit uitdrukt? Omdat het hun eenmaal in het Nederlandsen is uitgelegd, gelijk zij het hun leerlingen in het Nederlandsch zullen moeten uitleggen. Het samenvattende woord is dus letterlijk uit-ge-legd, en niets ware eenvoudiger dan na den uitleg, zelf ook zoo'n samenvattend woord te construeeren, op Esperantomanier, dat in het vervolg de omschrijving bespaart

Sluiten