Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

215

„ze stonden of hadden ze stokken ingeslikt", en zelfs „op" en „af" tot „oppe" en „affe" te verbuigen, ofschoon dit laatste niet de inbreuk is op een incidenteele regel of regeling, maar een breken met de fundamenteele opvatting omtrent de onmogelijkheid om wat geen eigenschap is (veraf) als eigenschap toe te kennen (veraffe stemmen). Doch ook dit is tenslotte „geoorloofd". De eene fundamenteele opvatting kan immers wijken voor de andere. „De Mensch is de maatstaf van alle dingen," en zoo iemand, dan is het de „letterkundige" die in dit gebied het menschelijke vertegenwoordigt. Wijkt hij dus van een tot dan algemeen gangbaar taalgebruik af, dan is zulks een bewijs dat dit taalgebruik in zijn algemeenheid niet langer gangbaar is. De filologen hebben dus aan den eenen kant gelijk, zoo ze afwijkingen door letterkundigen van naam begaan, niet als fouten maar als mogelijkheden of als vernieuwingen te boek stellen. Maar....„De Mensch is de maatstaf van alle dingen" «beduidt iets geheel anders dan „Ik ben de maatstaf van alle dingen"! Ook de grootste kunstenaar is uit het gemeene erts gevormd, met hier en daar een tintel goud doch geenszins één klomp zuiver goud. Van zijn kruin tot zijn zolen zit hij, ab ieder ander, vol van de algemeene distinctiedrift, den hoogmoed, die willekeur baart.1) Alleen daar, waar „Verstand und rechter Sinn" zich onmiskenbaar openbaren, daar b het geoorloofde ook oorbaar.

Zoo blijkt dus „Verstand und rechter Sinn" uit het persoonlijk woordgebruik en zal, omgekeerd, „Verstand und rechter Sinn" het persoonlijk woordgebruik wettigen, terwijl de taal geen enkele vaste norm van schoonheid biedt, daar ze geen eigen schoonheid bezit en zelfs geen eigen zijn. Terloops opgemerkt: het schilderen is, ook in de eenzaamheid, een genot, het schrijven niet. Het denken en het ondergaan, het passiefactief werkzaam-zijn aan de zelfonderscheiding, is de eigenlijke arbeid.

') Als voorbeeld hiervan herinner ik aan het geval van den beroemden prozaïst, die „roseau" door rozenstruik vertaalde en, door een professor in het Fransch op de vingers getikt, hoog hartig lijk antwoordde, dat hem, in dat verband, rozenstruik beter pastel dan riet!

Sluiten