Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

228

bij vertaling sprake kon zijn, weegt er altijd een „winst" tegen op, maar noch verhes noch winst zijn hier reëel, want het gaat zuiver en alleen om het begrip en niet om het benoodigd aantal lettergrepen. Inkt is goedkoop en papier geduldig — en van „bondige", „zangerige", „kernachtige" woorden heb ik reeds het noodige gezegd.1) Geen enkel woord is onvertaalbaar, maar ook, geen enkel woord is zonder meer vertaalbaar. Overeenkomstige woorden in verschillende talen dekken elkaar niet, maar synoniemen in dezelfde taal dekken elkaar ook niet. Kager Meer is Kager Plas, maar er ligt een plas, geen meer op straat. „Ik ben boos op je" is hetzelfde als „ik ben kwaad op je", maar kwade trouw is niet booze trouw. Ochtend en morgen is hetzelfde, maar men zegt toch niet „goeden ochtend". Synoniemen raken elkaar in een punt en verwijderen zich dan over verschillende gebieden. Zoo ook de overeenkomstige woorden in een vreemde taal. Tu is niet jij, want in het Hollandsch tutoyeert men de Godheid niet en zijn dienstboden wel —, vous is niet gij, want in Holland spreken echteheden elkaar niet toe met Gij of U. Petit is niet klein, want een Hollandsche vader zegt niet tot zijn twintig jarigen zoon „kleintje", maar een Fransche vader zegt wel „mon petit". „Ces" is niet deze, want men zegt niet „deze dames stonden op", maar in het Fransch „ces dames" als de vrouwelijke leden van een bepaald gezelschap zijn bedoeld. „Lui" is niet hem, immers „Elle et Lui" is „Zij en Hij", en „on" is heelemaal niet „men".

Wij aten een gerecht dat we wat machtig vonden. Weet je, vroeg een der dischgenooten, wat de Engelschen in dat geval voor machtig zeggen? Rich. Inderdaad, maar „rich" kan een aanbeveling zijn en „machtig"

*) Er ligt altijd een zekere pretentie-van-ingewijde in dat praten over onvertaalbare woorden. Zoo beweerde onlangs een Joodsch weekblaadje, dat „mesjogge" onvertaalbaar was, omdat.... iemand een vriend die klaagde dat hij van het studeeren krankzinnig zou worden, had toegevoegd: ,Jij krankzinnig ? Je bent mesjogge." Deze anecdote bewijst geenszins dat mesjogge onvertaalbaar is, maar wel, dat men een woord twee keer kan zeggen, zonder te bemerken, dat men hetzelfde woord zegt, zooals ook in .tot dusver is met zachtheid opgetreden, maar voortaan zal opgetreden worden", of .ze is vleesch noch visch, ze is nog maar een bakvisch'. Mesjogge is altijd en overal te vervangen door gek, mal en dwaas. De man had ook kunnen zeggen „Jij krankzinnig? Je bent gek.'

Sluiten