Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

44

zielen op een stuk grond is", maar een van God gewilde

gemeenschap, een levend nienschelijk organisme" (XXIV 17). Het is te begrijpen, ondanks deze beperking, dat de geloovige arbeider en de „kleine luyden" vol verwachtingen waren en wanneer Johanna Brievoort haar beschouwingen samenvat en besluit:

„1°. dat het zuiver socialisme dit is, het brengen van den grond en de productiemiddelen aan de gemeenschap;

2°. dat het gemeenschappelijk bezit van een deel van 't aardsche goed volstrekt niet~ tegen Gods woord ingaat mits alle privaat-bezit niet worde opgeheven;

3°. dat in onze hedendaagsche maatschappij, in onze moaerne productiewijze, sociale ongerechtigheid heerscht;

4°. dat God ons gebiedt op een wijziging der maatschappelijke verhoudingen aan te dringen, die wegneemt, wat tegen God ingaat;

5°. dat de Christen-Socialisten Gods ordonnantiën eeren willen en dus principieel verschillen van de mannen der S.D.A.P.. voor wie godsdienst privaatzaak is, dan gelooft zij „met Dr. Kuyper, met Dr. Slotemaker de Bruyne, met Jonkheer de Geer, met Prof. Diepenhorst, dat, zoo men onder socialisme verstaat de economische begrippen en idealen met name de verwachting dat de socialisatie der productiemiddelen aller welvaart zal bevorderen, dat dit socialisme met het Christendom ten volle vereenigbaarts. •(XXMI28—29)

Een volbloed S.D.AP.er moge in deze samenvatting nog veel vaags vinden en niet zuiver-socialistisch, in ieder geval het beroep o.a. op Dr. Slotemaker de Bruyne bedenkelijk, wij mogen toch niet vergeten, dat wij hier te doen hebben met een vrouw van zeer gereformeerde huize, voor wie in den beginne socialisme niets anders was dan „de belichaming voor een geest uit den afgrond," niets anders willende dan „revolutie, booze revolutie." Zoo beschouwd kunnen wij de brochure van Johanna Breevoort volkomen zien als een warm pleidooi voor het socialisme, dat niet heeft nagelaten in gereformeerde kringen indruk te maken. Teekenend voor de teleurstelling die onder de Christen-Socialisten later ten opzichte van Dr. Kuyper heerschte, zijn de volgende woorden: |) „Tot nog toe vroeg de machtsformatie der staatspartijen, die uit de openbaring heetten te leven, en die onder aanvoering van een genialen

x) Opwaarts, Jrg. 3, n°. 30, door Z.

Sluiten