Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

53

in „of daarover op eene andere wijze beschikt worde" en zegt in zijne Memorie van Toelichting: „Het ontwerp spreekt van begraven, als algemeen hier te lande gebruikelijk. Wil echter iemand bij uitersten wü bevelen, dat zijn lijk worde verbrand, dan staat art. i hiertegen niet in den weg. De redactie is eenigermate verduidelijkt, door beschikt te gebruiken in plaats van bewaard"1). Aldus de rechtsche minister Heemskerk, wien bij dezen een welverdiend eeresaluut wordt gebracht. Met een vernietigend stilzwijgen is deze minister de „onoverkomelijke bezwaren van vele leden" voorbijgegaan en met nobele erkenning van het recht der persoonlijkheid heeft hij aan ieder de vrijheid willen geven om zelf te bepalen, hoe met zijn lichaam na doode zal worden gehandeld.

Het eindverslag der Commissie van Rapporteurs, het eenige verslag over dit ontwerp uitgebracht, komt met geen woord op de lijkverbranding terug: het verschuift trouwens alle moeilijkheden naar de openbare beraadslaging.

Het zesde ontwerp, eveneens van Minister Heemskerk, is gelijk aan het vijfde. In het eindverslag der Commissie van Rapporteurs over dat ontwerp*) lezen wi] : ,,ad art. i. Eenige leden zagen bezwaar in de bepaling van het 2e üd, voor zoover daarin van de vergunning wordt gewag gemaakt om over het lijk ook op andere wijze dan begrafenis of ontleding te beschikken. Zij vreesden, dat dit tot verkeerde gevolgen zou kunnen leiden en gewaagden daarbij niet slechts van het verbranden van lijken, maar ook van het zetten van kinderlijken op liquor".

Het zevende ontwerp, van Minister Fock, is, wat onze kwestie betreft, weder geheel gelijk aan het voorafgegane. Dit ontwerp eindelijk komt in openbare behandeling en wie kant zich nu tegen de crematie en wie alleen ? De liberale afgevaardigde voor Appingedam, de medicus Dr. Westerhoff. En met welke argumenten ? Luistert8) : „Op een andere wijze*) .... is naar mijne beschouwing eene uitdrukking, die te algemeen, van te uitgebreide beteekenis en te onbepaald is. Krachtens deze bepaling zullen toch de personen, in deze alinea bedoeld, b.v. kunnen verlangen of vergunnen, dat het lijk van hun bloed- of aanverwant verbrand wordt, eene handeling of remotie van het lijk, welke bij verschillende personen en zelfs bij daarvoor opgerichte vereenigingen in Engeland, Frankrijk, Hannover en Duitschland sterke voorstanders heeft gevonden .... Zij kunnen verlangen of vergunnen dat de te hunner beschikking gestelde dooden gekookt en de beenderen van het vleesch ontdaan en afzonderlijk bewaard worden, eene handeling, welke in de 12e en 13e eeuw nu en dan, vooral bij hen, die in het buitenland, van hunne betrekkingen verwijderd, overleden, plaats vond .... doch welk gebruik door Paus Bontfactus VIII, die in 1313 overleden is, verboden is geworden. Verder zullen zij de lijken door scherpe en bijtende minerale zuren kunnen doen verteren en oplossen, ze laten uitdrogen, balsemen in alcohol of eenige andere

-1) Bijlagen Handelingen Staten-Generaal 1867/68 eerste zitting blz. 103. *) Bijlagen Handelingen Staten-Generaal 1867/68 tweede zitting blz. 212. *) Handelingen Staten-Generaal 1868/69 blz. 886.

*) De Spreker doelt hier op de bovenvermelde zinsnede: „of daarover op eene andere wijze beschikt worde."

Sluiten