Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

49

op een percentage van de overwinst door hun arbeid verkregen. Geeft een N. V. 1000 nieuwe aandeelen van ƒ 1000.— uit a 400% en blijken deze ƒ 4.000.000 nieuwe middelen het volgende jaar slechts een zeer matig rendement te hebben opgeleverd, bijvoorbeeld niet meer dan 6%, een percentage dat ook in de statuten als primair dividend voor de aandeelhouders genoemd wordt, dan krijgen de tantièmisten en houders van oprichters- en winstbewijzen toch een percentage van de winst, die met de ƒ 3.000.000.— agio gemaakt is. Dit is niet rechtvaardig; er behoorde in dergelijke gevallen een herziening van de winstverdeeling ten opzichte van de tantièmisten te worden voorgesteld. De winstverdeeling ten opzichte van de oprichters- en winstbewijzen is veelal niet voor herziening vatbaar.

Ook kan het bestuur naast hooge rentabiliteit nog andere doeleinden nastreven, b.v. groote expansie, zooals bij sommige besturen van onze Scheepvaart Maatschappijen duidelijk aan den dag getreden is.

Zoo werd door het bestuur van de Java-China-Japan Lijn op een vergadering1) op een vraag van een der aandeelhouders, of het niet beter ware voor aandeelhouders de zaak maar te liquideeren, geantwoord: „Ja, de Nederlandsche vlag strijken, dat wil de effectenbeurs."

Zelfs bij aandeelhouders komen soms stroomingen tot uiting, die niet in het financieel belang zijn van de maatschappij. Zoo zeide de heer van Loon op een aandeelhoudersvergadering van de Holland-Amerika-Lijn, dat hij het afbouwen van de Statendam nog liever zou zien, dan het uitbetalen van dividend. *)

In het algemeen kan men bij bestuurders van groote ondernemingen de tendenz waarnemen om het belang van het bedrijf als zoodanig te stellen boven dat van aandeelhouders. Met deze, maatschappelijk wellicht te waardeeren, neiging zullen aandeelhouders rekening moeten houden.

De capaciteiten van het bestuur kunnen zoo groot zijn, dat het aandeel daaraan alleen reeds een meerwaarde ontleent boven een aandeel in een andere onderneming, onder een middelmatige directie. Terecht vermeldt daarom het „Financieel Weekblad voor den Fondsenhandel", boven iedere te behandelen onderneming de namen van directie en commissarissen.

') Zie Alg. Handelsblad 20 Juli 1900 ochtendblad.

*) Zie Alg. Handelsblad, Ochtendblad Dinsdag 27 April 1923.

4

Sluiten