Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

80

heengaat, zelf. Zoo is Sjatari Mohammad dan ook niet een orde, maar beteekent eerstè beginselen; Mohammad beteekent hier niet de godsgezant, maar een van eerste graden.l) De Kamalijah wordt gecombineerd met den naam Mohammad, den naam Allah, en den tasjdid. Zonder de daerah, die in al deze boekjes op de wasijjat volgt en Ook verderop nog eens voorkomt, is het eenigszins moeilijk zich een voorstelling hiervan te maken. In die daerah worden n.1. Allah en Mohammad zoo geschreven, dat boven den tasjdid van Mohammad (op den derden consonant), die van Allah (op den derden consonant van achter) onderst boven komt te staan. Deze beide woorden staan in den top van een driehoek, die naar onder uitloopt, en de bovenbouw is van de viertallen der mühdathgraden, en wezen, eigenschappen, werken Gods, en de s i d q. Daaronder zijn vier kolommen, die de vier woorden van het eerste lid der geloofsbelijdenis bovenaan voeren en waarin viertallen van allerlei aard zijn ondergebracht. Dat het mogelijk is den tasjdid zoo te schrijven, wijst er op, dat Allah en Mohammad één zijn van beteekenis. *) In verband met de verklaring der andere orden, of wat de opsteller van dezen climax daarvoor wenschte te houden, is hiermede ook weer de hooge rang der Kamahjah-orde gedemonstreerd. Zn' heeft veel verhevener oorsprong dan de andere orden, die, wat iedere orde gaarne doet, zich op een der gezellen van Mohammad terug laten voeren.

De tareq Kamalijah omvat het deel der wetenschap, die tot het ledig concludeert (nertemtokakèn ing sepi), de vier andere omvatten het deel der werken.. De Kamalijah bevestigt hen alle, en gaat zelf op in het noodwendig bestaande goddelijk wezen. In de met het viertal tareqs verder verbonden reeksen treffen we een aantal

1) Een voor de hand liggende verwarring is die tusschen dalil in dezen zin en dalil uit de bekende samenvoeging dalil en hadith, Koran en overlevering. Zoo ontstaat het trio hadith, dalil, madloel. Van de geloofsbelijdenis wordt' b.v. gezegd, dat hare beteekenis is hadith, haar oorsprong dalil, en zij zelve madloel.

Hamza gebruikt de beide woorden eveneens, b.v. Cod. Mal. SHWfi, Leiden, bl. 51:

djika hëndak ëngkau sampoerna ibadat

ta'aijoen dan woedjoed jogja dipendapat

dalil dan madloel hëndak kau-lihat

mëngkanja sampoerna bërnama ibadat., ■' ■

2) Over den tasjdid wordt veel gespeculeerd. Het heet dat zonder hem de letters alif, lam, lam, ha niet Alldh luiden kunnen, en dat hij wijst op Allahs eeuwigheid. Of ook: één streepje ervan is het deel der engelen, één dat van Adam, en één dat van Mohammad. Elders weer: In den tasjdid zijn de ma'lümdt der verplichte werken, e.d. meer.

Sluiten