Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK III

MESSIAANSCHE VERWACHTINGEN

1. Overzicht der eschatologische litteratuur op Java.

Naar den opzet, zcoals die in de inleiding ontwikkeld werd, zijn wij thans gekomen tot de behandeling van die voorstellingen, waaruit een agitator putten kon om onder de desabevolking aannemelijk te maken, dat het booze einde der tijden, hetwelk voorafgaat aan de komst van den koning der gerechtigheid, nu inderdaad gekomen was. Eigenlijk is dit niet geheel juist uitgedrukt, want het streven is er dikwijls op gericht den hoorders in te prenten, dat die booze tijden komen zullen, en dat ieder die zich niet zal hebben aangesloten bij het „overblijfsel, dat wederkeert" onherroepelijk ten ondergang gedoemd is. Mogelijkerwijze zijn er dan ook dingen gebeurd, die voor een met bange verwachtingen ten aanzien van de toekomst vervuld gemoed als ernstige teekenen der tijden gegolden hebben. Maar wie zal zeggen, welke de ongelukken en rampen zijn geweest, die in de oogen van deze eenvoudigen van geest tot ware katastrophen zijn uitgegroeid, onbedrieglijke teekenen, dat het einde nabij was. Wanneer men ziet hoe in de door Prof. Snouck Hurgronje uitgegeven wasijjat onder de daar vermelde teekenen der tijden, die de oogen der ware geloovigen voor de toekomst moeten openen, in plaats van de politieke rampen, die den Islam toentertijd getroffen hadden, de veepest als de ramp der rampen vermeld wordt, *) is het zonder meer duidelijk, dat deze katastrophen niet van zulk een wereldschokkende beteekenis behoeven te zijn om als waarschuwing voor het naderend einde te gelden. Men ontleent trouwens aan de eschatologische litteratuur, waar deze voorhanden is, zijn schilderingen van en waarschuwingen voor datgene wat te gebeuren staat ook zonder dat daarvoor in de werkelijkheid op het moment zelf aanleiding is. De bestaande litteraire of mondelinge traditie geeft

1) Dr. C. Snouck Hurgronje V. G. I, bl. 142.

9

Sluiten