Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

192

Zoolang men dit nog niet aan den lijve voelt, zal het besef daarvan niet zoo levendig zijn, als wanneer zware belastingen, economische moeilijkheden, rampen in de natuur, landplagen en wat zoo al meer het leven van deze economisch-zwakken kan verslechteren, het wakker geroepen hebben. Het schijnt soms of enkele districten een comble van al deze ellenden vertoonen, en het lijdt geen. twijfel, dat een wanhopige stemming, daardoor veroorzaakt, eer tot aansluiting bij een pretendent-ratoe-adil brengt dan in normale omstandigheden het geval zou zijn.

Maar er is meer, en uit economische motieven alleen, noch uit godsdienstig fanatisme alleen laat zich het voortdurend weer opkomen en om zich heen grijpen van zulke ratoe-adilbeweginkjes verklaren. Wat aan de inlandsche maatschappij tot voor het opkomen der „Indische beweging" ontbrak, was organisatie. Daardoor waren deze „wilde" beweginkjes onherroepelijk tot mislukking gedoemd, afgezien nu nog van de totaal onvoldoende middelen, waarmede de strijd werd begonnen.

Dat in den laatsten tijd alleen nog maar in achteraf liggende streken, met steeds minder veelvuldigheid de Indische beweging zich op deze wijze uit, komt voornamelijk, omdat de vereenigingen het v. erk dezer enkelingen hebben overgenomen en gemoderniseerd. Het ratce-adilgeloof is nog wel bruikbaar als propagandamiddel, maar heeft, als van den ouden tijd, in steeds toenemende mate afgedaan. Het is te verwachten, dat alleen in achterafgelegen streken onder zeer eenvoudige lieden een pretendent nog aanhang vinden zal; onlangs deden zich nog enkele gevallen voor.*)

„Zooals thans groote kringen van Inlanders steeds gereed staan om zich openlijk te scharen achter een hunner eigen intéllectueelen, van wien zij gevoelen, dat hij hun belang voorstaat, ook al zijn zij „nog niet rijp" om al zijn theorieën te doorgronden, zoo waren zij tevoren vaak toegankelijk voor de lokstem van leiders, die hun langs geheime wegen en door geheimzinnige middelen te verwerven verlossing beloofden, of die in 't geheim een leger wierven om daarmede heiligen oorlog tegen de ongeloovigen te voeren, zoodra de gelegenheid gunstig zou zijn." *)

1) De Nieuwe Rott. Crt. van 12 Jan. 1925, Avondblad D, bevatte een uit De Locomotief overgenomen berichtje, gedateerd 12 Dec. 1924, over een desaman uit Tegal wetan, bij Salatiga, die als a.s. ratoe adil bijdragen inde van de bevolking. De N. R. Ct. van 20 April 1925, Avondblad A, bevatte een soortgelijk bericht van een ratoe-adil in een desa van het district Poerwadadi (Semarang).

2) Dr. C. Snouck Hurgronje, V. G. IV II, bl. 424.

Sluiten