Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

36

verblijf werd toegekend. Deze lieden hadden geen woonvrijheid. Zij mochten zich alleen ophouden in of bij Batavia en zonder een bepaalde vergunning van den Gouverneur-Generaal mochten zij zich niet uit de Ommelanden van Batavia begeven, veel minder door Java van de eene naar de andere plaats reizen.

Opdat dit voorschrift zou worden nagekomen was bepaald, dat alle posthouders, verhuurders van rijtuigen, herbergiers of andere personen, die een vreemd persoon, die niet van zulk een vergunning was voorzien, vervoerden of huisvestten, een boete verbeurden van f 300.—.

Ingezetenen van Java mochten dat eiland ook niet zonder meer metterwoon verlaten.

Wilden zij dat doen, dan waren zij gehouden ten minste zes weken voor hun vertrek, van hun voornemen openlijk, bij aankondiging in de Bataviasche Courant kennis te geven.1)

Ook ambtenaren waren hieraan onderworpen (resolutie van den Gouverneur-Generaal in rade van 5 April 1825 Stb. 1825 no. 17). 2)

De vrijheid in de keuze eener woonplaats ging geheel verloren bij publicatie van den Gouverneur-Generaal in rade van 20 Mei 1823 (Stb. 1823 no. 20).

Uit de considerans daarvan bleek, dat de regeering het afkeurde, dat een groot aantal landerijen door Europeanen en vreemde Oosterlingen in huur of pacht werden genomen, en dat zij zulks in strijd achtte met de ten allen tijde hierop bestaan hebbende bepalin gen, welke nooit waren ingetrokken. Nieuwe veel strengere voorschriften op de landhuur werden in het leven geroepen en het lag voor de hand, dat, waar men het uitgebreide landbezit wilde tegengaan, men ook het verbhjf meer moeilijkheden in.den weg ging leggen.

*) Zie ook Stb. 1825 no. 14.

') Waarom hier een resolutie van den Gouverneur-Generaal in rade ? Is het hierbij bepaalde eene verklaring van artikel 19 in Stb. 1818 no. 60, dan ware eene aanschrijving voldoende geweest; moet het worden beschouwd als eene aanvulling, dan is dit besluit onwettig, aangezien de regeling in Stb. 1818 no. 60 bij publicatie van de CommissarissenGeneraal tot stand kwam en deze bij besluit van den GouverneurGeneraal in rade niet kan worden aangevuld.

Sluiten