Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

110

Hij toonde aan, dat passen veelal doelloos waren om wezenlijke misdadigers te achterhalen.

Tegenover honderd misdadigers, die op deze wijze werden aangehouden, hadden in de Preanger 2000 onschuldigen gedurende 20.000 dagen gevangen gezeten.

Zij hadden hun tijd verloren zien gaan en moesten op 's lands kosten gevoed worden, omdat zij zonder pas op reis gingen en een onderzoek naar hun persoon noodig was. De heer van der Wijck begrootte de waarde van het tijdverbes door het passenstelsel veroorzaakt, het verhes voor ieder persoon slechts op 10 duiten daags gesteld, alleen voor de Preanger-Regentschappen op f 26 a 27.000 in een jaar.

In 1856 waren in dat gewest 25080 passen afgegeven voor even zoovele personen en 125.470 voor hunne volgelingen.

Al die menschen moesten van hunne woonplaats naar het passenbureau opkomen.

De resident schatte het tijdverhes, dat zij op die wijze ondervonden, op 320.000 dagen1).

Soortgelijke overwegingen brachten de regeering er toe in 1855 een onderzoek te doen instellen omtrent het passenstelsel, waarop aan het opperbestuur voorstel tot afschaffing werd gedaan. Digevolge hiervan, werd bij ordonnantie van 21 Juli 1863 (Stb. 1863 no. 83) het passenstelsel voor Inlanders, behoorende tot de oorspronkelijke bevolking van Java en Madoera — waartoe tot 1882 ook behoorde Bah en Lombok — voor overland reizen op deze eilanden afgeschaft.

Voor reizen over zee 2) bleef ook voor die Inlanders het gebruik van een pas verplichtend, welke pas kosteloos moest worden afgegeven door het hoofd van het bestuur der plaats waar de reis aanving, op vertoon van eene weder kostelooze schriftelijke vergunning van den regent der afdeeling, waarin de aanvrager woonde, dan wel, daar waar geen regent aangesteld was, van het hoogste inlandsche hoofd, dat over hen gesteld was *).

!) T. v. N. I. 1863 III, blz. 236 e.v. «) Blz. 117.

») Ten einde aan zeepassen groote zekerheid te geven, werd voorgeschreven, dat deze, zoomede de vergunning, voorzien moesten zijn van den ambtsstempel van den ambtenaar of het inlandsen hoofd

Sluiten