Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

138

daar genoemd staatsblad in den tekst der diverse verordeningen werd genoemd.

„Tot wijziging" van het passenstelsel zeggen de voorschriften van Celebes en West-Borneo, „tot herziening" vermelden de laatst tot stand gekomene regelen, „tot regeling" staat in die van Banka en enkele andere, en „tot regeling en herziening" staat in de Amboi-verordening. Waarvoor die veelheid van uitdrukking ? „Tot regeling" zou de gedachte kunnen wekken, dat in die gewesten nog geene desbetreffende regeling bestond, hetgeen onjuist is, daar in alle gewesten Stb. 1816 no. 25 van kracht was. " Ook in de omschrijving voor wie het nieuwe passenstelsel gelden zou was verschil.

In sommige ordonnanties werd gezegd, dat zij dienden tot wijziging van het „voor Inlanders en met hen gelijk gestelden werkende passenstelsel", in andere „houden zij regeling van het passenstelsel voor de Inlanders en met hen gelijkgestelden in zeker gewest," terwijl ten slotte de verordening van Ternate sprak „over eene herziening van het passenstelsel in die residentie."

Deze laatste definitie is misleidend, men zou daardoor in de meening kunnen komen dat die voorschriften ook zouden gelden voor Europeanen hetgeen moet worden ontkend.

Behalve dat bij alle ordonnanties gelet werd op de artikelen 20, 29, 31 en 33 R.R., werd ook bij de verordening voor de Sangien Talaud eilanden nog artikel 27 R. R. aangehaald. Waarom dit hier is geschied, terwijl zulks in de overige regelingen niet plaats vond, is niet toegelicht.

In meerdere gewesten toch komen verschülende zelfbesturen voor, en ook daar geldt, evengoed als voor genoemde eilanden, het voorschrift, dat algemeene verordeningen op die gedeelten van Nederlandsch-Indië, alwaar het recht van zelfbestuur aan de inlandsche vorsten en volken is gelaten, slechts in zoover toepasselijk zijn, als met dat recht bestaanbaar is.

Eene bepaling, die in alle ordonnanties voorkwam is de intrekking van het voorgeschrevene in Stb. 1816 no. 25 x). Ook de verdeeling in bilanders, behoorende tot de oorspronkelijke bevolking van een

!) Bij besluit van den Gouverneur van Sumatra's Westkust ddo. 27 Februari 1864 (B.B. 1559) was voor dat gewest een reisreglement tot stand gekomen, in hoofdzaak overeenkomende met voor dat ressort

Sluiten