Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

12

DE ONWETTIGE GEBOORTE DER SYNODE.

De Synode is in het leven geroepen door Koning Willem I bij besluit van 7 Januari 1816 no. 1, waarbij werd ingevoerd het Algemeen Reglement voor het bestuur der Nederl. Hervormde Kerk. De rechtsgeleerden zijn het sinds lang er algemeen over eens, dat dit besluit ongrondwettig was en dus van den beginne af rechtens verbindende kracht miste. Afgezien van de nieuwste onderzoekers, van wie ik boven sprak, vermeld ik hier: Thorbecke, Gids 1846, bl. 533 volg.; Mr S. J. Hingst, Gids 1863 dl. 2, bl. 37 volg.; Prof. Mr. B. J Gratama, Prot. Bijdr. 2e jaarg., bl. 169 volg., Mr. S. van Houten, De staatsleer van Mr. J. R. Thorbecke, 2e dr., bl. 68 volg.; Jhr. Mr. A. F. de Savornin Lohman en Dr. F. L. Rutgers, De rechtsbevoegdheid onzer plaatselijke kerken, bl. 89 volg.; Mr. D. P. D. Fabius, Het reglement van 1852, bl. 33 volg.; Mr. W. Heineken, De Staat en het kerkbestuur, bl. 16 volg. Hiermede stemmen ook in o. m. de niet-rechtsgeleerden: C Hooyer, Kerkelijke wetten voor de Hervormden, bl. 23; Prof. J. J. Prins, Het kerkrecht der Ned. Herv. Kerk, bl. 64; Dr. H. G. Kleyn, Feiten of Verzinsels? bl. 42 sub. 3; Ds. E. César Segers, De verhouding van de locale gemeenten tot de Ned. Herv. Kerk in haar geheel, bl. 47 sub XIV. De Regeering zelve eindelijk heeft dit erkend in 1842, toen de minister van Eeredienst in eene beschikking van 1 Juli van dat jaar verklaarde, dat het uitoefenen door de Regeering van een ius in sacra in strijd zou zijn met de Grondwet en dat dus „alle veranderingen in de bestaande kerkorde voortaan alleen van de kerk kunnen uitgaan." Daar de Grondwet in 1842 op dit punt nog precies luidde als in 1816, lag hierin eene duidelijke erkenning van het feit dat de inmenging van Willem I in 1816 ongrondwettig was geweest.

De Hooge Raad heeft in zijn arrest van 2 Jan. 1846 die ongrondwettigheid niet betwist, maar nam aan dat het Alg. Reglement van 1816 verbindende kracht had gekregen „rebus ipsis et factis", nl. door aanneming en naleving

Sluiten