is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek van het Nederlandsche strafrecht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 537 —

werd over het algemeen minderwaardig geoordeeld de gronden, waarop het vonnis rustte, in het vonnis op te nemen. Het strafrecht was zoo goed als geheel beheerscht door de gedachte van af te schrikken, door strengheid en wreedheid; in vele gevallen werd en in verschillende1) vormen de doodstraf toegepast.

§ 7.

De hervormingsbeweging der achttiende eeuw2).

1. In de 2e helft der 18e eeuw deed de drang naar hervorming zich gelden. Deze hervormingsbeweging dankt uiteraard haar ontstaan aan verschillende omstandigheden. Vooreerst is o. a. te wijzen op de profaneerende, saeculariseerende tendenz der wijsbegeerte, speciaal van het natuurrecht, waardoor verschillende vragen werden opgeworpen, die men te voren öf niet als zoodanig kende, öf wel reeds beantwoord oordeelde. Toen Grotius het natuurrecht losmaakte van de theologie, drong de vraag naar het „goede recht" der overheid om te straffen op den voorgrond, maar ook die naar het doel der straf (Locke, Spinoza). Ook het optreden van Pufendorf, Montesquieu, Voltaire werkte dit in de hand. Voorts hebben ook uiterlijke omstandigheden meegewerkt. In 1(602 was de protestantsche koopman Jean Calas in Toulouse onschuldig ter dood veroordeeld en geradbraakt, omdat hij zijn zoon vermoord zou hebben. Voltaire beschuldigde de Fransche justitie van justitiemoord en drong aan op revisie, die inderdaad in 1765 plaats greep en waarbij de uitspraak werd vernietigd. Deze zaak had in hooge mate de aandacht van het publiek getrokken. Daarbij kwam de verschijning van het werk van Beccaria, Dei delitti e delle pene in 1764 te Milaan, dat in vele talen werd vertaald en dat een heftig protest deed uitgaan tegen den wantoestand bij de strafrechtspleging, vooral tegen de doodstraf, lijfstraffen en de pijnbank.

Deze hervormingsbeweging leidde in de meeste landen tot een hervorming van het geldende strafrecht in den geest van de beginselen der Aufklarung. Zoo ontstond de Josephina in 1787 in Oostenrijk, gaf Katherina II van Rusland haar Instructie

l) Zie van Hamel, t.a.p., blz. 76—79, van Deinse, t.a.p., blz. 52—55. s) Zie ook von Liszt, t.a.p., blz. 50.