is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijke encyclopædie voor het Nederlandsche volk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BULLARIUM — BULLINGER

401

en sinds dien tijd zijn de Bulgaren Grieksch gebleven. Cyrillus en Methodius hebben voor hen den Bijbel in het Bulgaarsch vertaald. Dat voorrecht bezat in dien tijd niet een Slavisch volk behalve de Bulgaren. Een bijzondere bloei werd in die kerk opgemerkt onder Bogoris' zoon Simeon (888—937). Deze nam den titel van 1 caesar of czar aan. In 1018 verviel Bulgarije aan het Grieksche keizerrijk en in 1388 aan de Turken. In de Middeleeuwen was Bulgarije het toevluchtsoord voor de Bogomilen. In de 18e eeuw verviel de Bulgaarsche natie geheel en al. I Eerst in de 19e eeuw ontstond een nieuw-Bulgaarsche onafhankelijkheidsbeweging. In 1860 hoopte de Roomsche kerk de Bulgaarsche kerk weder met zich te vereenigen. De paus wijdde een Bulgaarschen priester, Joh. Sobolski tot aartsbisschop der Bulgaren; maar deze keerde al spoedig zich weder tot de Grieksche kerk en de andere bekeerlingen van Rome volgden hem. In 1870 grondvestte de Porte een zelfstandig Bulgaarsch Exarchaat. De patriarch van Constantinopel was daarover ten zeerste verbolgen. Hij excommuniceerde zelfs de Bulgaarsche kerk, maar dit kon niet verhinderen, dat de Exarch Anthimos in 1872 optrad en sinds dien tijd is de Bulgaarsche kerk, ofschoon in leer en ritus Grieksch-orthodox, toch zelfstandig geworden. [ 24.

Bullarium. Een verzameling van bullen wordt bullarium genoemd. De grootste bullarienverzameling is: Magnum Bullarium Romanum, waarvan de beste uitgave is die van Cocquelines, 19 deelen 1739/44. Deze verzameling reikte tot 1740. Een voortzetting van dit werk leverde Prato, in 15 deelen tot Pius VIII. Een herdruk van het werk van Cocquelines geeft de uitgave van Turyn door Al. Thomassetti, 1856, waarop een vervolg van de bullen van Benedictus XIV tot Leo XIII sedert 1885 te Napels verscheen. [ 32.

Bullinger (Heimich) was de opvolger van Zwingli. Hij was geboren in 1504 in Bremgarten. Zijn vader, die deken van het kapittel aldaar was, werd in hoogen ouderdom nog uit zijn ambt gezet, omdat hij te Evangelisch gezind was. Bullinger ontving zijn eerste opleiding in een school van de broeders des gemeenen levens te Emmerik. Op 15-jarigen leeftijd kwam hij op de universiteit te Keulen en door bestudeering van de geschriften der | kerkvaders, de geschriften van Luther en de f Loei van Melanchton kwam hij tot reforma| torische inzichten. Sinds 1523 gaf hij in het Cistercienser klooster te kennel «.•<»+

e onderricht in de classieken, maar onderwees hij ook het Nieuwe Testament en de Loei van Melanchton en door zijn arbeid werd in 1525 de Reformatie in Kappel ingevoerd. Hij diende als Evangelisch predikant in het kloosterfiliaal

K Hausen, ging met Zwingli in 1528 naar de Berner Disputatie, huwde in 1529 de vroegere non Anna

f Adljschweiler en nam van zijn vader den arbeid over in Bremgarten. Na den slag bij Kappel (1531) ging hij naar Zürich, waar hij als predikant het half verwoeste werk van Zwingli weer opnam. Hij was een onvermoeid prediker. Geheele boeken van het Nieuwe Testament heeft nij voor de gemeente uitgelegd en toegepast. In het belang van het onderwijs ontwierp hij

I Ene. I

voortreffelijke school-verordeningen. Hij richtte ook een theologisch seminarium op. Door zijn. verordeningen voor de predikanten zocht hij een nauwgezette ambtsbediening der geestelijken te bevorderen en hij bepleitte voor de Synode het recht van censuur over alle geestelijken. Zijn herderlijke ervaringen maakte hij openbaar in een geschrift getiteld: Vermaning, hoe men met kranken en stervenden moet omgaan. Vol opofferende liefde heeft hij niet alleen voor zijn ouders, voor

de weduwe en kinderen van Zwingli,

maar ook voor vele verdreven ge-

loofsgenooten gezorgd. Hij hield correspondentiemet theologen en vorsten, en richtte zelfs een geschrift aan

Hendrik II, koning van Frankrijk in 1551 om vrijheid voor de

Gereformeerden in dat land te bepleiten. Aan koning Frans II zond hij in 1559 een Onderwijzing in de Christelijke leer.

In den avondmaalsstrijd leerde hij een dynamische werking van den opgevaren Heiland op de harten der geloovigen en stond hij de meening voor, dat de verheerlijkte Christus zich op geestelijke wijze mededeelde aan de zijnen. Om Bucer,

ouoaioumgsLiicii neiurmaior, Tegemoet te komen, schreef hij zijn belijdenis over het avondmaal en in gemeenschap met Myconius en Grynaeus stelde hij een tweede Bazelsche of eerste Helvetische Confessie op. Hij verhinderde, dat de Wittenburger Concordia in Zürich werd aangenomen en antwoordde op een aanval van Luther met een nieuwe uitgave van alle werken van Zwingli. Met Luther's beschouwingen kon Bullinger zich niet vereenigen. Hij gevoelde veel meer voor die van Calvijn. In het stuk van het avondmaal werden Calvijn en hij het spoedig eens, en in de Consensus Tigurinus (1549) werden de beginselen, waarop de eenheid van Genève en Zürich berustte uiteengezet. Bern wilde met die vereeniging niet medegaan. Toen Calvijn naar aanleiding van zijn strijd met Bolsec over de verkiezing den Consensus pastorum Genevensum schreef, waarin de leer de praedestinatie ontwikkeld werd, wilde ook Zürich geen instemming betuigen. Toen kwam Bullinger, mede onder invloed van zijn ambtgenoot Petrus Martyr, meer en meer tot de overtuiging, dat de leer der praedestinatie schriftuurlijk Was. Op verzoek van Frederik III van den Pfalz stelde Bullinger nu een geloofsbelijdenis op, waarin al de grondbeginselen van Calvijn belichaamd waren. Het was de tweede Helvetische Confessie (1566), een van de voornaamste belijdenisgeschriften der Gere-

26