is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijke encyclopædie voor het Nederlandsche volk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

LAMART1NE — LAMBERT VAN AVIONON

565

uitgesproken in zijn Philosophie zoölogiqae, 2 dln.

viousv. mei u<u oock oogsiie nij niet veel bijval in. Cuvier verzette zich tegen Lamarcks gedachten. Ook Darwin liet zich geringschattend

ciuvci mi, en iocn ooraeeien veien,aatLamarck een voorlooper van Darwin geweest is. In 1792 werd hij hoogleeraar in de natuurlijke historie

»au ucu jaruin ues riames te paras. Ue laatste 17 jaren zijns levens was hij blind. Hij stierf in 1829. [24. Lamartlne (Alphonse Marle Louis

"« tgeooren te macon in 1790, gestorven te Parijs 1869), brengt de jaren zijner jeugd door op het vaderlijk landgoed Saint-Point. Volop genietend van de vrije natuur, vindt hij thuis de liefderijke zorg van zijn moeder en zijn zusters: een onbegrensde liefde voor de natuur,

ii.inin.iu vmi sciuimenien en Kuiscnnem in de manier om ze te uiten, zullen hem steeds blijven kenmerken. Wat zijn later leven óók kenmerkt, is een onbegrensd optimisme benevens een totale onbekwaamheid om zijn financiën te beheeren. Tot zijn veertigste jaar is hij gezantschapssecretaris, daarna begeeft hij zich in de politiek; in het

ic vuiuue-jaar iö4ö is nij gedurende eenige etmalen

President van dp vnnrlnnr.i<ra ,o„o„_:_~ 711.

r _ — . „„..„„Hlgi. ,t£CCllllg. Z.1JI1

welsprekendheid was niet voldoende, hem te

uauuuavcn in een carrière waarin actie zulk een belangrijk element is. Het tweede Keizerrijk deed hem voor goed van het politieke terrein verdwijnen. Op zijn zestigste jaar zit hij onder de schulden. Hij is dan genoodzaakt om voor zijn brood te schrijven, en blijkt onuitputtelijk. Twee jaren vóór zijn dood ontvangt hij van de keizerlijke regeering een aanzienlijk jaargeld. Bij het vele dat Lamartine geschreven heeft, is veel middelmatigs. Maar hij is een geboren dichter, en zelfs dwars door zijn slordig en haastig geschreven proza, flitsen de vonken van zijn genie.

De verschijning van Lamartine's eersten dichtbundel in 1820, de Méditations poétiques, is een zeer belangrijke datum in de geschiedenis der Fransche letterkunde. Na Ronsard was nog geen enkel waarachtig lyrisch dichter opgestaan. De grootste lyrici van de XVIIe en XVIIIe eeuw, Pascal en Rousseau, waren prozaschrijvers. En ziehier een jonge dichter die in zoetvloeiende en melodieuse strofen de themata bezingt waarvoor Rousseau, Chateaubriand, Madame de Staël, de z.g. Ossian en anderen de smaak bij het publiek hebben opgewekt: de natuur, de liefde, vergankelijkheid, dood, onsterfelijkheid, God. Van stonden aan is Lamartine beroemd. Enkele jaren later geeft hij een nieuwen bundel uit, de Nouvelles méditations, welke veel minder succes en een slechte pers heeft. De Harmonies poétiques et religieuses, Jocelyn, de Chute dun ange, de Recueillements poétiques voegen weinig toe aan de glorie die de eerste bundel aan deti dichter verschafte. In al deze verzenbundels blijft hij de dichter van de ideëele liefde, van den weemoed, van de hoop, van het droomerige optimisme. Hij wil het kwade niet zien, en werpt, om een uitdrukking van Renan te gebruiken! een mantel van licht en stralen om het universum heen. In zijn Histoire des Girondins (proza) zelfs laat hij op de guillottine het zilveren schijnsel van zijn maan vallen (Sainte-Beuve)

Ofschoon de uitingen van zijn religieuse gevoelens dikwijls pantheïstisch zijn, heeft hij zijns gelijke niet om de grootheid Gods te zingen:

C'est lui, c'est le Seigneur! Quc malangue

redise

Les cent noms de sa gloire aux enfants des

mortels;

Comme Ia lampe d'or pendue a ses autels

Je chanterai pour lui jusqu a ce qu'il me brise.

Bij Hachette en Lemerre zijn de complete werken van Lamartine verschenen. Faguet, Brunetière, Sainte-Beuve hebben belangrijke studiën over hem gepubliceerd.

Onze landgenoot, Dr J H. Kool, behandelt in zijn dissertatie den invloed van de Méditations op de Nederlandsche dichters-tijdgenooten. [ 50.

Lambert van Avlgnon. Francois Lambert, in de kerkgeschiedenis meer bekend onder den naam van Lambert van Avignon, werd in 1486 te Avignon in Frankrijk geboren. Op vijftienjarigen leeftijd betrad hij in zijn geboorteplaats het Franciscanerklooster, waar hij zich in latere jaren vooral toelegde op de bestudeering en uitlegging der Heilige Schrift. Toch vond hij onder dien arbeid geen rust voor zijn hart, en toen omstreeks het jaar 1520 Luther's geschriften ook hun weg naar Avignon gevonden hadden, kwam Lambert zóózeer onder den indruk daarvan, dat hij besloot het klooster te verlaten en zijn geboorteplaats vaarwel te zeggen, teneinde persoonlijk met Luther kennis te gaan maken. Een hem verstrekte opdracht, om brieven over te brengen naar den overste van een orde in Duitschland, bood hiertoe een welkome gelegenheid. Lambert verliet het klooster, in het voorjaar van 1522, en keerde er niet meer terug. — Via Genève en Lausanne (waar hij nog voor den bisschop preekte, maar toen reeds van ketterijen verdacht werd) ging hij allereerst naar Bern en naar Zfirich. Hipr wanc/de hü ,inh

aan een publiek dismmt mpt 7win<ri; n«*r

voorbede der heiligen, doch aan het einde ver-

maai uc hij ue Koomscne leer aienaangaande voor onschriftuurlHk pn waf hii v,vh nn^iüi.

voor Zwinsrli's standnnnt opwnnnen v»r,minMo

reisde hij over Basel naar Duitschland, kwam in November 1522 te F.lsenar-h en verb™»» ;„

Januari 1523 zijn hartewensch, toen hij Luther persoonlijk te Wittenberg ontmoette. Luther, ofschoon aanvankelijk uiterst voorzichtig in zijn toenadering, gevoelde zich weldra zeer tot Lambert aaneetrokken en Hnnr »Hn hemiddaii«<»

kreeg deze toen, waar hij in groot geldgebrek zat, van den keurvorst een kleine ondersteuning,

tot hii zelf in ziin onderhond 7nn t,.nnan v™?_

zien. Ruim een jaar verbleef Lambert te Wittenberg, waar hij voorlezingen hield over 't Hooglied, Ezechiël, Hosea en het Evangelie van

Lucas, voorts enlrele nii,tci-he »(nrm.^..i..

vlugschriften in het Fransch en in het Italiaansch vertaalde, en ook zelf een verhandeling schreef over ziin verlaten van hpt kinnets* rv.1, uu

in dien tijd in het huwelijk met de dochter van een bakker uit Herzberg. Daar thans de ondersteuning, die hij van den keurvorst ontving

gevoegd bh' hetgeen h« met ,nr, nnnrl^.j;

verdiende, bij verre na niet voldoende meer