Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

norm boven den zintuigelijken mensch uitgaat. Het goddelijke ontleent zijn waarde aan zichzelf, heeft zelf als maatstaf, als norm te gelden, waaraan de waarde der bijzondere dingen wordt getoetst. 1)

Het feit nu, dat het oude materialistische socialisme aan veler idealistische wereldbeschouwing niet meer voldoet, veroorzaakt de onvoldaanheid. Het was de taak der wijsgeeren ons van de dieper liggende oorzaken bewust te maken. Zoo stemt de kentering in de philosophische beschouwing van het Marxisme overeen met de gezindheid van velen, die misschien niets van de philosophie en weinig van het Marxisme afweten.

Natuurlijk geldt deze critiek op het Marxisme slechts den vorm, niet het wezen. Zooals de kern van alle godsdiensten in alle tijden steeds dezelfde was en zijn zal, zoo is de kern — misschien beter gezegd het uitgangspunt — van Marx' leer, de sociale'gerechtigheid, van een eeuwige onaantastbaarbare waarheid. Slechts de vorm waarin de godsdienst zich hult, waarin de eisch der sociale gerechtigheid zich uitspreekt, is voor bestrijding en voor verbetering vatbaar. Van een essentieele verandering is dan ook geen sprake; wel van een aanvulling van het socialisme en van een diepere bewustwording hierdoor van zijn aanhangers. Voor een verwatering van het socialisme door wijziging in veler meening, behoeft dan ook niet te worden geducht. Integendeel zou van verdorring moeten worden gesproken indien aan de oude dogma's werd vastgehouden en aan den tijdgeest weerstand geboden werd. Leven is groei, geen stilstand. En juist de overtuiging, die in velen leeft en in meerderen nog moet worden gebracht van de onverbreekbare eenheid tusschen religie en socialisme, zal aan dit laatste een nieuwe stuwkracht geven, die verstrekkende gevolgen kan hebben, daar zij hoogere idealen en dus meerdere sterkte verleent.

Ook heeft juist de materialistische tendenz van het Marxisme een afschrikwekkenden invloed op vele ernstige menschen in de burgerlijke partijen. Het socialisme immers zou godsdienstloos, de socialisten zouden materie-aanbidders zijn. Indien, wat het Religieus-Socialistisch Verbond be-

*ï Zie Weersma: Socialisme en Wereldbeschouwing.

Sluiten