Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

centralisatie, dat was de manier om zijn doel te bereiken. Maar dan moest o.a. het stelsel der beden, waardoor de vorst gebonden was aan de toestemming der Algemeene Staten, vervangen worden door het Spaansche systeem van vaste belastingen. (In 1558 waren de staten nog een stapje verder gegaan dan hun toestemming te geven, door alleen de bekende novennale bede toe te staan op voorwaarde, dat aan hen zelf de heffing en het beheer zou worden overgelaten, een concessie, waarin de Koning slechts noodgedwongen bewilligde).

Wij weten, dat van begin af aan deze politiek, die de belangen der Nederlandsche gewesten volkomen negeerde, afstuit op een hevig verzet van den hoogen adel met Willem van Oranje aan de spits. Een enkel voorbeeld ter illustratie.

Na Cateau-Cambrésis ziet Philips II met weerzin den voortgang van het Protestantisme in Frankrijk. Met het oog op de steeds dreigender houding der Hugenoten wenscht hij niets liever dan in samenwerking met den Franschen Koning Hendrik II de ketterij uit te roeien, eerst in Frankrijk en vervolgens in de Nederlanden. Dat zou in Frankrijk lang niet zonder moeilijkheden gepaard gaan, vooreerst door de sterke stelling der Hugenoten en verder door de geneigdheid van Catharina de Medicis, de Koningin-Moeder, tot nauwere aansluiting bij de Calvinisten ten einde den invloed der Guises, op wier steun Philips H rekende, tegen te gaan.

Het gevaar, dat den Roomschen godsdienst in Frankrijk bedreigde, achtte Philips ook bedenkelijk voor de Nederlanden. Vandaar dat hij zich als kampioen der kerk genoodzaakt voelt zich in de Fransche zaken te mengen in denzelfden tijd, dat hij Maria Stuart op den Engelschen troon wil plaatsen. Was eenmaal de heerschappij van het katholicisme in Frankrijk en Engeland verzekerd, dan kon hij met meer succes de ketterij in de Nederlanden vernietigen.

Dit groote plan nu wil Philips uitvoeren met medewerking der Nederlandsche gewesten, zonder zich er om te bekommeren,

4

Sluiten