is toegevoegd aan uw favorieten.

De codificatiebeweging in Duitschland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ontwerp voor den dag, en beval tevens Karei V, dat men een ontwerp zou opstellen. Dit geschiedde op den Rijksdag te Worms,

Men ging aan het werk en was vrij spoedig gereed. Dat komt, zeggen diverse schrijvers, omdat de in 1521 benoemde commissie een ontwerp klaar vond liggen, dat Maximiliaan I indertijd had laten vervaardigen, en hetwelk ze nu zoo maar konden overnemen.

Van bedoeld ontwerp is evenwel geen spoor te vinden, getuige de nazoekingen van Böhmer. Deze, in zijn Meditationes ad C.C.C., zegt woordelijk, dat er geen enkele aanwijzing bestaat, dat Maximiliaan inderdaad van plan was, een lex universalis te doen beschrijven; het eerste spoor heeft hij pas ontdekt in 1521, ten tijde van Karei V. Voor wat betreft het strafrecht kunnen we misschien deze meening onderschrijven: bij de behandeling van het privaatrecht zullen we eenigszins anders zien. Wij voor ons zouden willen aannemen, dat Maximiliaan wel het plan heeft gehad, maar niet tot de uitvoering daafVan is kunnen komen. 4) De fabel van het gereed liggende ontwerp komt, evenals zoovele oogenschijnlijk fraaie vondsten, uit den koker van Goldast, Met eenig zoeken is dit aldra aan te toonen; deze befaamde auteur beweert, dat èn de Bambergensis èn de Carolina zijn voortgekomen uit een ontwerp van Maximiliaan. Kressius heeft dit verhaal zoo maar van Goldastus overgenomen, ofschoon hij in zijn tijd reeds genoeg had kunnen waarnemen, wat op z'n zachtst gesproken wel eenigen twijfel

breitet, dass der strassen zu wasser und zu land beynah nyndert im heil. röm. reich sicher seien, auch weder das haupt nóch der glieder macht geleit oder anders geahtet noch angesehen wird, die unterthanen nicht geschirmt noch bei recht und dem jre bleiben mögen oder behalten werden wittwen uns waisen verlassen der ackerman an seinen bau und arbeit, dér kauf- und gewerbman an jren handtierung, der fürsten und ander botschafter auch - so die strassen brauchen, pilgrim und andere an jren fürhaben und gaten wercken verhindert" enz.

4) Quistorp trekt zelfs in twijfel of Maximiliaan dat plan ooit gehad heeft»

12