is toegevoegd aan uw favorieten.

Indonesische en Indische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

133

Voor andere zelfbesturen zijn mij geen dergelijke straf- en verbodsbepalingen bekend.

Wenschelijk is het dit massaprotest te beschouwen als eene uiting van Indonesische democratie en dit te doen vallen onder art. 55 (2) van het Regeeringsreglement, dat evenals de vroegere reglementen den inlanders waarborgt het recht om overal en vrijelijk klachten in te leveren '). Uit de memorie van toelichting2), die spreekt over de geheel in de zeden der Oostersche volken liggende mondelinge klachten, welke nimmer belemmerd dienen te worden, indien zij de kenmerken niet dragen van opgeruide samenspanningen, blijkt m.i., dat men hierbij ook reeds aan het massaprotest heeft gedacht.

Strafbaarstelling van het massaprotest, zonder dat de verstoring der openbare orde of iets dergelijks een element van het delict is, schijnt mij in strijd met den geest van artikel 55 van het Regeerings-reglement.

De Commissie Oppenheim c.s. *) heeft voorgesteld om door opneming van de woorden „in persoon of op de wijze van hun adatrecht" de rechtmatigheid van het Indonesische massaprotest in de wet te doen vastleggen.

B. Metilas (of metilar of ngelombat) — het opzeggen der gehoorzaamh eid.

Een bijzondere uitlaatklep tegen onderdrukking door den vorst of poenggawa was op Bali het aan de bevolking toekomende recht van metilas, het recht om aan een hoofd de gehoorzaamheid op te zeggen.

Het blijkt drieërlei te zijn4).

le. Ten opzichte van den vorst. De bevolking kon den vorst, die zijn macht ontleende aan het mandaat, hem door de desa opgedragen, de gehoorzaamheid opzeggen en dan of een nieuwen vorst kiezen, óf zich stellen onder het gezag van den vorst van een naburig rijkje, die zulks vaak door intriges aanmoedigde.

2e. Ten opzichte van de poenggawa's ('s vorsten districtshoofden). Zoowel collectief als individueel kwam den inwoners het recht toe aan een poenggawa de gehoorzaamheid op te zeggen en dan den vorst te verzoeken zich onder een anderen

*) Margadant II, blz. 148. -) Keuchenius II, blz. 244.

*) Proeve, 1922, art. 20 (4) en de toelichting op Wz. 16. 4) Liefrinck, Bali 1890, blz. 351 e.v.; Van Bloemen Waanders in T.B.G. 8, 1859, blz. 114 en 117.