is toegevoegd aan uw favorieten.

Indonesische en Indische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

135

stuur nog tot uiting, door de bevolking -van Batoejang, Batoe Boelan en Lembeng tegen de mantja's en den poenggawa van Oeboed (Gianjar); door de bevolking van Tegallalang tegen den mantja van Tegallalang (Gianjar) en door de bevolking van Kemanoeh tegen den poenggawa van Pliatan (Gianjar) *).

Ook voor Lombok wordt het recht van metilas gemeld „volgens welken het, behoudens de toestemming van den vorst, die zelden geweigerd werd, aan ieder vrijstond zich onder een anderen poenggawa te stellen, wanneer hij over zijn eigen poenggawa niet tevreden was — eene verwisseling, die te gemakkelijker was, omdat de poenggawa's geen gezag voerden over eene bepaalde streek, maar over bepaalde personen, die overal verspreid waren"').

Ook op Java schijnt vroeger een soort metilas bestaan te hebben, zich uitende in de toekenning aan de onderhoorigen van het recht om van hoofd te verwisselen, waarbij erf en bouwgrond overging onder de hoorigheid van een ander hoofd, van welk recht nog sporen werden aangetroffen in Banjoemas en Pekalongan *).

Of dit aansluit bij het door De Haan *) gemelde en met het Balische metilas vergeleken zich stellen onder het patronaat van een hoofd, waarbij men onder vrijstelling van de diensten der V.O.C, alleen dienstplichtig werd ten behoeve van zijn patroon, is niet duidelijk.

Voor de Vorstenlanden vermeldt De Roo de la Faille ") naast het recht der bevolking tot klagen over haar bekel, ook het opzeggen van de gehoorzaamheid van een gansche desa, en vertelt hij van een geval, dat de gezamenlijke bekels hun demang gebonden op een ladder voor den resident brachten.

Blijkt mogelijk voor Java een metilas uit het verkiezingsreglement van Commissarissen-Generaal (St. 1819 no. 13), dat het recht der „desa volckeren" erkent om bij rechtmatige bezwaren tegen hun hoofd over te gaan tot eene verwisseling of een verkiezing, beperkt door het voorschrift', dat eerst den resident daarover gesproken en van hem daartoe vrijheid verkregen moet worden?

Een recht op periodieke verkiezing van het dorpshoofd

*) Kort verslag Bali, Jan. en Febr. 1909.

*) Bijlagen, 1894/5-177-3 inzake invoering van rechtstreeksch bestuur op Lombok.

3) E.R. III, 1896, blz. 130 en noot b. ( vóór 1867).

*) De Haan, Priangan, IV, 1910, § 2070, voor Tjerebon in 1812.

*) T. Economische Geografie, 1923, blz. 338.