is toegevoegd aan uw favorieten.

Het fatum van bevolkingsvermeerdering

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

19

landsch verbruik moeten ingeperkt worden; vandaar de tijdelijke, moeilijkheden in den Amerikaanschen landbouw. Van onzen kant bezien beteekent dit dat Amerikaansch graan te duur wordt. Was vroeger Europa de schuldeischer van Amerika, waar het veel kapitaal belegd had, waarop rente betaald werd in den vorm van import van goederen, waartegenover dus geen tegenprestatie behoefde te staan, nu is de toestand omgekeerd. Europa is de debiteur geworden, en iedere invoer verplicht dus tot een grooter uitvoer, wat weer directen invloed heeft op de arbeidstoestanden hier, waarover zoo dadelijk meer.

Wordt het Amerikaansche graan te duur, dan moet hetzelfde in 't algemeen ook gelden voor graan uit de andere overzeesche landen, die verder afgelegen zijn, of waar de transportmogelijkheden bezwaarlijker, of het klimaat minder gunstig is. En zoolang hier niet de betaalkracht, d.i. de productie aanzienlijk wordt opgevoerd, zal het graanverbruik moeten ingekrompen worden. Immers, waar het om gaat is niet dat theoretisch de wereld, en ook Europa, nog oneindig meer graan en andere voedingstoffen kan voortbrengen, dat in andere werelddeelen uitgestrekte vruchtbare landen nog bebouwd kunnen worden, of intensiever bewerkt, het gaat niet om de technische mogelijkheid graan te verkrijgen, het gaat om de ekonomische mogelijkheid betaalbaar graan te verkrijgen, d.w.z. de mogelijkheid voldoende graan, en in het algemeen grondstoffen, te verkrijgen tegen een prijs, die ons volk betalen kan, dat is een prijs die het in de waarde van zijn arbeidsproduct kan uitvoeren.

Misschien zal eenmaal Rusland Europa weer gedeeltelijk van graan kunnen voorzien. Want zonder Rusland is een herstel van ons werelddeel niet mogelijk — voorzoover tenminste over het algemeen een „herstel" mogelijk zal zijn na de tegenwoordige afdoende vernietiging van hetgeen in moeizamen geestes- en handenarbeid van een zeer ver terugreikend aantal jaren af in onderlinge samen-