is toegevoegd aan uw favorieten.

De ontwikkeling der verbruikscoöperatie in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 30 —

levering van steenkolen jaarlijks bij inschrijving werd aanbesteed1).

In 1867 werd te Voorschoten een Christelijke winkelvereeniging „Eendragt maakt magt" opgericht, welke uitsluitend aan de leden verkocht *). Deze kleine maar bloeiende vereeniging (omzet 1874 ± i 11.000.— over 70 leden, jaarlijksch dividend gemiddeld 10 %) zou met de Delftsche en Haarlemsche verbruikscoöperaties den stoot geven tot den eersten gezamehjken inkoop hier te lande (1876, zie bl. 54).

De coöperatie te Delft werd in Juli 1873 opgericht, vooral door het streven van Kerdijk, Van Marken en Kouw 8). De winkel kon in 1874 geopend worden; het kapitaal voortgesproten uit stortingen van de (171) leden, bijgeschreven intrest en dividend was aan het einde van het volgend jaar reeds aangegroeid tot ongeveer ƒ 1500.— *).

De Haarlemsche arbeidersvereniging „Des Werkmans Vriend" met het doel verbruiksartikelen in het groot in te koopen en aan de leden te distribueeren, benevens de oprichting van een spaarbank, was reeds van ouder datum *). Zij werd in 1868 opgericht, doch de statuten traden eerst 187a in werking; de winkel werd 8 Maart 1876 geopend. Er hadden zich toen 92 leden aangemeld, die bijna / 390.— gestort hadden, welk aantal eenige maanden later reeds 102 beliep 6). In 1873 kreeg zij een af deeling „Bouwvereeniging" op initiatief van Van der Velden, met 50 leden, die ƒ 600.— bijeenbrachten. Met bijdragen van 25 ct. (later 15 ct.) en een 5 % leening van f 27.000.—

x) Rapport 1875 der Ned. Mij. voor Nijverheid en Handel.

') De Coöperatie 1875 No. 1.

») Jaarb. N. C. B. 1893, bl. 316.

*) De Coöperatie 1875 No. 30 en 1876 No. 10.

«) Jaarb. N. C. B. 1893, bl. 214 vg.

Het Rapport 1876 der Ned. Mij. voor Nijverheid en Handel beschrijft de toestand te Haarlem als volgt. In 1875 werd een c. w. v. naar Delftsch voorbeeld opgericht door 130 leden der consumptievereeniging. Deze laatste was in 1872 opgericht met 30 leden, spoedig telde zij 400, daarna 230 leden. Zij leverde driemaal per week steenkolen, aardappelen en turf aan de leden en had een contract met een bakker gesloten. Zij bleef bestaan naast de nieuwe

C. W. V.

In hoeverre deze vereeniging identiek is met „Des Werkmans Vriend" was niet na te gaan.

6) De Coöperatie 1876 No. 38 (Jaarb. N. C. B. 1893, bl. 318 geeft Dec.1875 aan).