is toegevoegd aan uw favorieten.

Het adatrecht van Bali

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

154

zijn allen, die in de soebaks sawahs bewerken" *). Entree wordt door nieuwe leden niet voldaan, doch voorgeschreven is, dat een nieuwe sawahbewerker aan zijn voorganger per tjatoe zaadpadi van den te bewerken akker 33 duiten betaalt, waarvan 3 duiten (solasan) aan de soebakkas, tjèlèngan soebak, toevallen. Met deze sawahbewerkers heeft de vereeniging alleen te maken; alle aanzeggingen betreffende diensten, levering van bijdragen in natura, dan wel betaling van heffingen en sawinih, worden aan die bewerkers gedaan.

De vereeniging der soebakhoofden wordt aangeduid als sekaha tlabah, hetgeen leidingvereeniging beteekent, en dus past bij de omschrijving, welke Liefrinck van de soebak gaf *). Aan het hoofd staat de klijang sekaha tlabah, welke echter naast zich een penjarikan heeft, hetgeen dus eene afwijking met Noord-Bali kan zijn *). De klijang wordt bijgestaan door saja's, die ieder een bepaalden bodekring hebben *). Zij hebben te zorgen voor de vergaderingsbenoodigdheden, moeten het erf van de bedoegoel, waar de samenkomsten plaats hebben, aanvegen, ze doen de oproepingen en moeten de hoofdelijke omslagen en sawinih innen.

De klijang zegt den soebakgenooten aan, wanneer met de verschillende sawahwerkzaamheden kan worden begonnen. Aangezien de beperkte hoeveelheid water beurtvloeiing en uitplanten in phasen noodig maakt *), worden de sawah's in groepen verdeeld, die men soedi's noemt, d.z. derhalve die sawah's, welke gelijktijdig met de bewerking moeten beginnen en gelijktijdig uitplanten. Binnen drie woekoe's moet zoo'n soedi met de bevolen werkzaamheden klaar zijn. Eene merkwaardige bepaling is nog, dat soedigenooten niet mogen weigeren elkander overschotten plantmateriaal (bibit) te geven. Aangezien in deze streek met het bevloeiings-' water gewoekerd moet worden, heeft de klijang hier de opdracht zorgvuldig toe te zien op de individueele verdeelwerkjes, waarin de saja's hem moeten bijstaan.

De voornaamste diensten worden ook hier verricht aan dam en hoofdleiding. De afkoop dezer diensten is eenigszins anders geregeld dan in Noord-Bali; voor eene sawah van tien tjatoe's bibit of minder moet een werkbaar man opkomen, voor de gronden boven die uitgestrektheid kan de dienstplicht afgekocht worden, tegen een bedrag, dat per tjatoe zaadpadi door den klijang wordt bepaald en panoembas toja wordt geheeten. Deze panoembas toja moet op een der vergaderingen, welke er eens per 35 dagen gehouden worden, voldaan zijn en wordt desnoods ingevorderd

') Adatrb, XV, blz. 331. *) Adatrb., XV, blz. 332. *) Zie boven blz. 143.

*) Groothoff maakt melding van klijang tèmpèk in kleine en van gekozen klijang pekasih in groote soebaks (t.a.p. blz. 332).