is toegevoegd aan uw favorieten.

Het adatrecht van Bali

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

C. Politic.

Handhaving der openhare orde alsmede het voorkomen en opsporen van misdragingen, of om kort te gaan al hetgeen behoort onder politie in engeren zin, was in den vorstentijd op Bali slechts bij uitzondering toevertrouwd aan afzonderlijke organen. We wezen daarop reeds bij de bespreking van het bestuur (boven blz. 196) waar we als uitzonderingen de veepolitie die in 'Djambrana voorkwam en daar 't gilde der petjalangs vormde1), en de eigenaardige instelling der pengiwa's aanstipten. Haga trof op Noesa Penida eene soortgelijke veepolitie aan, die daar als sekaha göeloengan bekend stond, eene vereeniging, die gelijk bleek tevens belast was met de berechting van veediefstalzaken (blz. 312) 2). In Tabanan had men vroeger eene afzonderlijke politie bekend als pangroeroeh, welk woord letterlijk speurder beteekent en ook de djadjenengs die in dat landschapje voorkwamen, hadden voor een deel een politioneele taak8). Overigens was echter de uitoefening van de politie overgelaten aan de volksgemeenschappen en aan de vorstelijke ambtenarij (poenggawa's, prebekels, sedahans, enz.).

Merkwaardig is het, dat zoowel de petjalangs als de pengiwa's en sekaha göeloengan in een reglement eene handleiding bezaten voor de uitoefening van hunne functie. Er moge trouwens op worden gewezen, dat administratiefrecht (dus regels die de overheid binden bij de uitoefening van hare taak) in het Balisch adatrecht lang niet schaarsch was. Het belastingregime en de rechtsprocedure vertoonden in dit opzicht zelfs een zekeren rijkdom. Zullen die administratiefrechtelijke regels door vorstelijke willekeur in sommige landschappen wel eens in de practijk weinig tot hun recht zijn gekomen, in de volksgemeenschappen, waar tegenover ontzag voor de bestuurders stond de plicht van de laatstgenoemden nauwgezet hunne taak uit te oefenen overeenkomstig de reglementen der gemeenschappen en de oude gebruiken, hebben bedoelde rechtsregels tot op den huidigen dag hun waarde behouden. Eene afzonderlijke beschrijving zullen we echter van dit administratief recht niet geven.

*) In Landsverordeningen Bali blz. 247 en vgl. heeten die veepolitiebeambten „patjelang". •) Adatrb, XXIII blz. 400 en vgl.

*) Overeenkomsten blz. 112 en Soebak-verordeningen blz. 17, 18 en 39.