is toegevoegd aan uw favorieten.

Het adatrecht van Bali

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

420

Ook oepeti van sawahs is bekend1). In enkele désa's van OostBoelèlèng is het wel gebruikelijk semoedjan (berooide vreemdelingen), wien een klein stuk grond door de vereeniging is afgestaan ingeval zij aanleg hebben voor muziek, tegen kwijtschelding van de oepeti, de verphchting op te leggen om bij feestelijke gelegenheden de dorpsgamelan in den tempel te bespelen2).

Het behoeft geen betoog, dat de ontginner naast de oepeti ook gehouden is de belastingen ten bate van den vorst en zijn aandeel in de onderhoudskosten van den tempel en van de daar te houden offeranden te voldoen 3). En door het stellen van den eisch eene vergunning te moeten vragen èn door het eischen van een recognitie als erkenning van het désa-beschikkingsrecht is de dorpsgemeenschap het aangewezen lichaam voor een juist gebruik van den désagrond te waken. Helaas blijkt wel van bestuurswege zoowel het een als het ander de désa te zijn verboden, waardoor het beschikkingsrecht in Noord-Bali schijnt te hebben geleden. Gelukkig erkent artikel 9 van het agrarisch reglement de désarechten in dit opzicht voor een goed deel (zie hieronder) en zal wellicht deze bepaling tot versteviging van het beschikkingsrecht kunnen bijdragen4).

Bij 4e. Ten aanzien van de woeste gronden bleek het beschikkingsrecht het helderst; daarnaast staan nog uitsluitend onder onbelemmerd beschikkingsrecht de reeds genoemde begraafplaatsen, erven van tempels, dorpsgrasvelden, wegen e. d., waarop geene individuen rechten uitoefenen, doch die onder beheer van de betrokken gemeenschap staan5). Ten aanzien van de ontgonnen gronden heeft men onzes inziens het zich voor te stellen, dat het beschikkingsrecht daarop blijft rusten naast de rechten, welke individuen daarop verkregen hebben. Juist door het bestaan van beschikkingsrecht wordt aan bepaalde rechten der individuen inhoud gegeven (ontginningsrecht, genotrecht, voorkeurrecht) of een bepaalde karaktertrek (inlandsch bezitrecht en het daaruit verbasterde bewerkingsrecht, het recht op woonerven), welke die rechten doen verschillen van overeenkomstige Westersche rechten.

Ten aanzien van bepaalde cultuurgronden is het beschikkingsrecht zelf niet, de uitingen er van zijn echter wel verzwakt, schaarscher geworden8). Dat naast elkander het beschikkingsrecht en de individueele rechten aan den grond verbonden zijn, lijkt ons overeen te stemmen met het inzicht, dat de bevolking heeft van deze verhouding. Wanneer in Mengwi krachtens vonnis

%) Adatrb, XXIII, blz. 384

') Pandecten adatrecht, IVa, plaats 275.

•) Pandecten adatrecht, IVa, plaats 278.

*) Damsté Baliana blz. 426.

*) Pandecten adatrecht, IVa, plaats 300.

•) Encyclopaedie8, L blz. 820.