is toegevoegd aan uw favorieten.

De pijnbank in de Nederlanden

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

95

gewichten gebonden of wel touwen, waaraan getrokken werd en die door middel van een windas langzaam werden opgerold. Inderdaad, de tortuur geschiedde met groote wreedheid. De verschillende methoden overtroffen elkander in barbaarschheid. De Russen deden de verdachten bij vriezend weer dun gekleed in koud water staan *); de Italianen martelden door, nadat de verdachte geplaatst en vastgebonwen was op een bank, hem het slapen te beletten *) door tegen het hoofd te slaan, waardoor veelal krankzinnigheid ontstond of door hem te doen zitten op een pyramidevormig stalen voorwerp, geplaatst op een paal, terwijl daarna zware gewichten werden gebonden aan de beenen van den patiënt, zoodat hij met kracht naar beneden werd getrokken*). Ten slotte vermelden wij nog de Praagsche methode, volgens welke de verdachte werd gebrand in de zijde; afschuwwekkender nog waren de gruwelen door Spanjaarden bedreven bij de pijniging in dienst der inquisitie4).

De herinnering aan de pijnbank, van nature reeds somber, kleurt zich nog donkerder, als wij bedenken, dat zij een gewichtige rol heeft gespeeld juist in die processen, welke tot de meest onsympathieke behooren, te weten de geloofsvervolgingen en de processen wegens hekserij en tooverij5). Bij de geloofsvervolgingen werden de verdachten hevig gefolterd; de inquisiteurs maakten een gretig gebruik van de tortuur en folterden de verdachten vaak meer dan eens om hen te dwingen geestverwanten te noemen; onmenschelijke martelingen vonden daarbij plaats, die echter door menigeen met bewonderenswaardige standvastigheid werden gedragen e).

*) F. Nork Die Sitten und Gebrauche der Deutschen u. ihre Nachbaren (Das Kloster, XII), bl. 1112.

') H. de Marsiliis, schrijver van „Practica Criminalis quae Averolda nuncupatur", 1532, geldt als de uitvinder van deze wijze van foltering. Zij was ook in Schotland in gebruik. Encyclopaedia Britannica XXVII sub Torture.

*) Eene afbeelding vindt men op bl. 45 van Magius' De Equuleo. *) Helbing t a. p. bl. 116—131.

*) De ketterij is strafbaar gesteld bij ordonnantie van Keizer Karei V van 25 September 1550, waarin als straf wordt bedreigd: de mannen worden gedood met het zwaard en de vrouwen worden gedolven, indien zij hunne dwalingen prijs geven; executie met het vuur moet echter plaats vinden, indien zij bij hunne dwalingen volharden. Deze ordonnantie is gehandhaafd en opnieuw gepubliceerd door koning Philips op 20 Aug. 1556, opnieuw bekrachtigd en gepubliceerd door Requesens 30 Juli 1574 (Van Loon, Groot Gelders Placaet Boek dl. I bl. 62, 207. 655.) Toovenarij is o.a. in de Ordonnantie op de Crimineele Justitie strafbaar gesteld. Art. LX bedreigt „tovereers en waerseggers" met „lijfstraffe onder 't supplicie van der doodt, oick eeuwigen ban ende confiscatie."

6) Ter Gouw. Geschiedenis van Amsterdam', 1884, 4e deel, bl. 384, 385.