is toegevoegd aan uw favorieten.

Kerk, cultuur, arbeid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE HEDENDAA GSCHE CUL TUURT AAK DER KERK

141

listische gemeenschap ondoelmatig. Daarentegen is de vraag of men zich tot gemeenschappelijken arbeid leenen wil, een voortreffelijk tuchtmiddel. De doelmatigste grondslag van samenwerking is de samenwerking zelve. Dan moet deze samenwerking echter ook reëele arbeid zijn. Dat de verschillende richtingen in het Protestantisme der Oude Wereld en in eenzelfde kerkgenootschap, het nog steeds niet eens kunnen worden of samenwerking wel mogelijk zou zijn, is geen wonder, zoolang het werk, waartoe zij zich gemeenschappelijk konden aangorden, nog slechts zeer sporadisch aanwezig is.

Meer en meer breekt het besef baan, dat godsdienst niet leer doch leven is. Nog ééne schrede verder behoort men te gaan en te beseffen dat dit leven zich als een leven van arbeid openbaren moet. Nu wordt veelal wel stilzwijgend erkend dat godsdienst leven is, maar tegelijk vat men dit nog veel te veel als iets volstrekt innerlijks op, als uitsluitend in onzichtbare statische gezindheid bestaande, waardoor het absoluut oncontroleerbaar wordt en men dus praktisch aan deze erkenning niets heeft. Waar echter het zwaartepunt op den arbeid valt, verkrijgt men terstond een deugdelijker maatstaf, waardoor geestverwantschap onderkend kan worden. Deze maatstaf zal veel zuiverder zijn en veel doeltreffender werken, dan die, welke in een of andere geloofsbelijdenis wordt aangelegd. Zeer waarschijnlijk zouden zich merkwaardige verrassingen voordoen en zou de partijgroepeering geheel anders uitvallen dan het heden aangeeft, indien dit criterium meer op den voorgrond trad. Niettemin zal de leertucht in een arbeidskerk niet geheel gemist kunnen worden, want elke leer heeft een instrumenteele beteekenis en het instrument moet deugdelijk zijn. Een luisterkerk kan zich desnoods de weelde veroorlooven, dat alles aan het geweten van den enkeling