is toegevoegd aan je favorieten.

De suikerwet

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

16

De persmethode.

Daar het diffusiestelsel bij de suikerfabricage uit beetwortelen alle andere wijzen van sapwinning geheel verdrongen heeft, zoo zullen wij van het hier aangegeven systeem slechts, ter wille der geschiedenis, een korte mededeeling geven.

Volgens de persmethode werden de bieten door een raspmachine tot brij gemaakt en vervolgens door hydraulische persen of tusschen walsen uitgeperst, waardoor het sap afvloeide.

Het is duidelijk, dat op deze wijze veel sap verloren ging, daar het onmogelijk is de veerkrachtige cellen in haar geheel stuk te drukken. Voorts zijn de persdoeken, waarin men de bietenbrij uitperst, spoedig versleten en is de arbeid verre van zindelijk.

Het sap werd met behulp van bloed en eieren, later met kalkmelk opgekookt, gefiltreerd en op grein ingedampt boven vuur in open pannen. De ingedikte brij werd in potten gedaan, met papier afgedekt en van een laag klei voorzien. Hierop werd water gegoten, dat langzaam doorsijpelde en de stroop medenam. Onder in den pot was een opening, waardoor de stroop gelegenheid had af te vloeien. Men noemde dit kleien. Later kwamen de centrifuges om de taak op zich te nemen de kristalbrij of masse cuite te scheiden in suiker en stroop.

Het diffusie-stelsel.

Hangt men een van onderen met een dierlijk vlies (diaphragma) afgesloten cylinder in een glas met water en vult men den cylinder met een suikeroplossing, dan zal door het vlies heen een overgang plaats hebben van suikerdeeltjes uit de suikeroplossing naar het water, welke overgang zoolang duurt tot beide vloeistoffen dezelfde dichtheid hebben. Het bij het begin der proef in het glas aanwezige, zuivere water zal dan een gedeelte der in den cylinder bevatte suiker in zich hebben opgenomen en tegelijkertijd zal deze suikeroplossing een hoeveelheid zuiver water hebben opgenomen. Er heeft dus een strooming naar beneden van suikeroplossing, en naar boven van zuiver water plaats gehad. Dit verschijnsel wordt osmose of diffusie genoemd. Het uitstroomen der suiker heet exosmose en het instroomen van het water endosmose.

Wordt nu het glas geledigd en opnieuw met zuiver water gevuld, dan zal de suikeroplossing in den cylinder weder een gedeelte van de suiker afstaan, omgekeerd een zekere hoeveelheid water in zich opnemen en dus nogmaals verdund worden.

Op deze wijze kan men voortgaan tot uit den cylinder ongeveer alle suiker verwijderd is.

# Alleen kristalliseerbare zelfstandigheden diffundeeren (*), terwijl niet kristalliseorbare deze eigenschap niet of slechts in zeer geringe mate bezitten. De snelheid, waarmede deze uitwisseling plaats vindt, hangt af van de dichtheid der oplossing, van de temperatuur en van den aard van het vlies.

(*) Diffundere (Latijn) = zich verspreiden.