Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

Doch ter zake. Raadselachtig klinkt mij de bewering die ik in de Vossische Zeitung vond uitgesproken: „Der Krieg ist kein Kultur-Ermörder, sondern einKultur-Erweiser", d. w. z. de oorlog doodt of vernietigt de kuituur niet, maar getuigt veeleer van haar krachtig bestaan en bevordert haar. Dwazer kan hel zeker wel nooit gezegd I Onwillekeurig moet ik hierbij denken aan de woorden, waarmee de oorlogscorrespondent zijn verslag" in het „Nieuws van den Dag" van 29 Nov. '12 begint: „Gisteren heb ik twee Turken zien ophangen, ik heb er vlak bij gestaan, druk pratend met de andere journalisten, een sigaret in 't hoofd, en ik kan u verzekeren, dat ik vannacht even goed geslapen heb als anders". Zeg nu maar, dat de oorlog den mensch veredelt! Neen, duizendmaal neen, de oorlog demoraliseert, verdierlijkt! Het kon dan ook niet anders dan met de grootste verbazing zijn, dat ik kennis nam van het referaat van BlNNERTS, uitgesproken op de 50ste vergadering van Moderne Theologen, op 14 April jl., en handelend over de regeneree rende krachten van den oorlog, welke laatste „de banaliteit bant, het leven verdiept, het egoïsme doorbreekt, de verwording tempert".

Mijn ambtgenoot houde mij ten goede, dat ik slechts aan degenereerende krachten van den oorlog kan gelooven. Ik zie geen enkelen herscheppenden, maar veeleer allerlei ontaardende invloeden van den oorlog uitgaan! Daarover straks nog nader.

Typeerend, kenschetsend is, dunkt mij, ook het volgende: De Duitschers noemen een bepaald soort oorlogs-vliegtuig „Taube", d.w.z. duif, en wij weten allen, dat deze vogel oudtijds gold als voorbode van geluk en zinnebeeld van teederheid, zachtmoedigheid en reinheid, waaraan hij het te danken heeft, dat hij verheven werd tot symbool van den Heiligen Geest, in welke beteekenis hij nog altijd prijkt in zoo menig klankbord boven een kansel — het klankbord zelf is niet anders dan een vergroote en omlijste duif1). Welnu, naar den lieflijken bewoner van de reine lucht, die vroeger als vredes-embleem gold, wordt thans het vliegtuig genoemd, dat de schrik is van stad en dorp, dat weerlooze

l) In ntijn „Historie en Legende", uitg. P. Noordhoff te Groningen, héb ik een uitvoerig artikel aan de Duit gewijd.

Sluiten