Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

4

aan een pak mislukte fotografieën, aan een tooneel van huisknechts en keukenmeiden, die voor „meneer en mevrouw" mogen spelen en provisiekast en wijnkelder de hunne achten; doet denken aan een schoorsteenvegersbal, aan een kappersfuif in een kroegje. — Ach! overdreef ik maarl

Er is zoo weinig reëels in Indië. Overal klatergoud, een lappenmantel! Grootheden van één dag, schijn-pieten, door de gunst van andere schijn-pieten, wandelen overal rond. Een gewoon mensch is in Indië een abnormaliteit.

En wat men niet ziet, het innerlijke van het indische leven.

Daarover te schrijven maakt treurig, somber, bitter. Mag bij het teekenen van de „outlines" nog een los, scherp, spottend overdreven woord gezegd worden, bij een studie over de kern, het intiem beweeg van het leven in Nederlandsch-Indië past enkel groote ernst. Bij die beschrijving valt het Jan-Klaassen-tooneel voor het publiek weg en aanschouwen wij den armen mensch in zijn kleinzielig gewroet onder de keerkringen.

En steeds, althans op de kustplaatsen, dat gloeiende, brute zonnelicht, die verzengende zonne-hitte. Altijd is het er heet, heet, heet en weer eens heet, altijd door. Natuur en klimaat bederven den Europeaan. Geen bezieling verschaffen hem dat eeuwige groen en dat vervelende blauw; het verstompt. Den lentelach van Europa kent men in Indië niet, maar men kent er wel een sufferige, apathische tropengrijns.

Ik ben geen groot bewonderaar van de indische natuur. Ze is bijna overal vervelend; ze troost niet, ze bezielt niet, want ze spreekt niet. Ze is, voorzeker, hier en daar prachtig, maar het is een doode pracht. Daar wuift niets, ruischt niets; er is geen volle wind, er zijn geen luchten, geen mooie drijvende wolken, geen mengelingen van tinten. Enkel bij en op de bergen van Java, Sumatra en op zee in de Molukken is een natuur, die indruk maakt en weldadig werkt. Ook de Minahassa biedt lieflijk-schoone plekken.

Maar de maan-nachten in Indië hebben soms een betooverende charme. En de uren van zonsopgang en zonsondergang geven menigmaal zeer teedere of schitterende of majestueuse licht-effecten.

Ziehier een inleiding. Ik heb ze wildweg uitgesproken, denkende niet aan enkelen, maar aan allen, die in Indië moeten ronddolen, goeden en kwaden.

Zeker, zeker, ook in Nederlandsch-Indië wonen goede menschen. Ik heb ze er ontmoet, ik heb ze er leeren kennen, enkele zijn vrienden van me.

Sluiten