is toegevoegd aan uw favorieten.

Warmteleer

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

80

WARMTELEER

anderen vorm te overwinnen, en ten slotte dus alle daardoor geleverde arbeid weer in warmte wordt omgezet, zou men die warmte weer naar het reservoir kunnen afvoeren, waardoor dat reservoir weer in zijn oorspronkelijken toestand zou komen. Men zou het dan weer 10 afkoelen en den aldus verkregen arbeid weer kunnen gebruiken om machines te drijven enz. enz. tot in het oneindige. Het perpetuum mobile, het voortdurend kosteloos verkrijgen van arbeid, zou zijn bereikt.

Juist uit dit oogpunt is de wet van Clausius van zoo fundamenteele beteekenis voor de techniek. Gelukte het ook maar ergens op het gebied der natuurwetenschap, waar dan ook, een uitzondering te vinden op de tweede hoofdwet der warmtetheorie, dan zou daarmede tevens de mogelijkheid van het perpetuum mobile zijn bewezen. Omgekeerd geeft ons de door eeuwenlange mislukte proefnemingen verkregen overtuiging van de onmogelijkheid van het perpetuum mobile de zekerheid, dat wij op elk gebied der natuurwetenschap de wet van Clausius als een volkomen betrouwbaren gids mogen gebruiken, en daaruit onze conclusies zullen mogen trekken.

§ 30 Het nuttig effekt hq een kringproces van Carnot onafhankelijk van het werkend lichaam.

Keeren wij thans terug tot onze kringprocessen van Camot. Uit de tweede hoofdwet volgt dus onmiddellijk, dat het nuttig effekt van de stoommachine niet grooter kan zijn dan dat van de machine, die met het ideale gas werkt. Maar omgekeerd kan het nuttig effekt ook niet kleiner wezen. Want gesteld eens dat het kleiner' ware. Op zich zelf zou daarin geen moeilijkheid gelegen zijn. Want dan zou het gevolg zijn van het loopen der machines, dat er geen arbeid werd verricht, en dat — daar thans Qx grooter is dan Qx* en Q2 dan Q2' —