is toegevoegd aan uw favorieten.

Evenwicht en levensrichting

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

A. DE TIJDSTROOM EN DE ONTWIKKELDEN

De idealen der eenzijdigen zijn illusies, als zij er geen rekening mee houden, dat alles wat bestaat op tweezijdigheid berust. Wie zijn idealen wil verwezenlijkt zien moet metdiewerkelijkheid rekening houden.

De tijdstroom kan zoo machtig drijven in één richting, en de tijdgeest kan zoo sterke subjectiviteit over de menschen brengen, dat vele personen en zelfs gansche vereenigingen niet beseffen, hoe zij zélf niet leiden naar een doel, maar gedragen worden als door een mechanischen stroom in één richting. Zij staren in die richting ver buiten de ramen van het bestaanbare. Zij zijn zich niet bewust, dat hoe verder en hoe harder zij in die richting zich laten schuiven, óf — naar zij meenen — hoe sterker zij actief die ééne richting steunen en leiden, des te sterker en zekerder zij den tegenstroom in de andere richting veroorzaken. Juist zij, die de meest actieven schijnen, die het meest eenzijdig in den tijdstroom vooropgaan, zij miskennen, dat alle werkelijkheid, dat al het bestaanbare berust op de samenkoppeling van tegengestelde stroomingen. Alle profetie van idealen heeft daarmee rekening te houden, indien zij althans er prijs op stelt deze idealen te verwezenlijken.

Houdt de strijder voor het ideaal met deze werkelijkheid geen rekening, miskent hij de fundamenteele wet, dat alle leven gebonden is aan evenwichtsstelsels van tegengestelde werkingen, dan is hij de schoone en tragische figuur, die zijn blanke en ongerepte idealen ziet mislukken en, door den gang der mensch-

109