is toegevoegd aan uw favorieten.

Johannes Colerus en de groote twisten in de Nederlandsche Luthersche Kerk zijner dagen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

78

Tevens stelde de synode vast, dat voortaan geen publieke of private collecten in eenige gemeente zouden mogen worden gehouden, tenzij met toestemming van het consistorie dier gemeente. Geen consistoriaal hd zou zijn naam in eenig collecteboekje mogen schrijven, indien hij niet genoegzaam verzekerd was, dat die collecte onder goedkeuring van zijn consistorie geschiedde. Anders zou hem een boete worden opgelegd van honderd gulden, prompt en zonder tegenspraak te betalen in de algemeene beurs voor behoeftige gemeenten en tot opleiding van predikanten i).

Spoedig mochten de Lutherschen in Amersfoort hun vervallen kerkje verlaten, daar zij in 1686 van de stedehjke regeering de H. Geest kapel ten geschenke ontvingen 2). Nu wisten zij, ondanks het Amsterdamsche consistorie, toch te bewerken, dat een Amsterdamsche predikant hun nieuwe kerkje inwijdde. Op verzoek van baron Peterson begaf Colerus zich derwaarts, om op een Woensdagmorgen in het begin van December de eerste predikatie in het bedehuis te houden, nadat hij daags te voren den koster had verzocht, den president van zijn kerkeraad in kennis te willen stellen, dat hij een dag of twee zonder verzuim van zijn predikbeurten van huis zou gaan. Geen enkele wet verbood hem om in zijn eigen tijd in een andere gemeente te gaan prediken. Het consistorie echter, Colerus vertrek en doeleinden bemerkend, had er terecht geen vrede mede, dat een zijner leden sanctie hechtte aan een gemeente, tegen wier zelfstandigheid het zich verzette. Het nam Colerus ten hoogste kwahjk, dat hij een inaugureele predikatie in Amersfoort wilde houden, zonder eerst verlof daartoe te hebben gvraagd. Men besloot den ouderling Phihp Pelt Emanuels met den secretaris, Van den Broek, af te vaardigen, om hem ten spoedigste uit naam der vergadering gerechtelijk te waarschuwen, dat hij zich van de voorgenomen prediking onthouden moest. Niettegenstaande het ongunstige weder in het winterseizoen reisde de deputatie den geheelen nacht door, om Colerus te achter-

1) Zie acta synodalia 1686, Sessio 8.

2) Dit gebouw had achtereenvolgens gediend tot kapel, ziekenhuis, armenschool, vleeschhuis, waag en burgerschool en dateerde reeds van voor de 13e eeuw.