Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

458

HET ADATRECHT DER INLANDERS

het Balische huwelijksrecht een bevreemdende achterlijkheid vertoont overigens behoort het Balische adatrecht tot de hoogst ontwikkelde uit den archipel. Na staatsblad 1881 n°. 228 (grondverkoop op Bali) is een tweede, heilzame, stap van codificatie gedaan met het agrarisch reglement voor Lombok in staatsblad I9o6 n°. 431 (zie Adatrechtbundel I blz. 170—173, 184—188); daar het recht der inheemsche bevolking hier wegens de inheemsche rechtspraak buiten artikel 75 regeeringsreglement valt is deze regeling evenzeer wettig als de regelingen van het gewestelijk bestuur (blz. 59, 457) over familierecht, erfrecht en strafrecht, die aangegeven zijn in Adatrechtbundel X. Buiten de drie gouvernementslandschappen geldt hier de domeinverklaring van 1875 en, behalve voor de Sasaks op Lombok, de Mohammedaansche huwelijksordonnantie in staatsblad 1910 n°. 659. Voor westelijk Soembawa geldt, wijl het tot het gewest Timor behoort, voor niet-inheemsche Christeninlanders staatsblad 1861.

Evenals het woord ada op Zuid-Celebes, heeft op Bah het woord kerta de dubbele beteekenis van gewoonterecht en van

rechter. CA

De meegaandheid van den Baliër jegens zijn vorsten en hooiden heeft heel wat inbreuken op het adatrecht mogelijk gemaakt, al is het rechtsgevoel der bevolking sterk ontwikkeld-, vreemde invloeden daarentegen hebben in de laatste eeuwen op Bah niet of weinig gewerkt, wat de kennisneming te belangwekkender maakt Op Lombok hadden de langjarige troebelen (o.a. van 1891 tot 1894) de subjectieve rechten op den grond en andere verhoudingen geheel verstoord.

Op Bali en Lombok treft men als vreemde inlanders tal van Makasaren, Boegineezën, Bandjareezen (uit Bandjarmasin). Uit verbannen en vrije Baliërs heeft zich sinds 1905 te Pangi, in het Toradja-gebied, een kleine Balische landbouwerskolonie gevormd, waarover Lulofs in Tijdschrift Binnenlandsch Bestuur 42, 19"-

Rechtsgemeenschappen. De rechtsgemeenschappen volgens het adatrecht waren vierderlei: de zelfbesturende rijkjes, de Balische en Sasaksche dorpen, de Balische waterschappen, en de eigengeschapen Balische particuliere vereenigingen.

De eerste soort is van Bali en Lombok verdwenen: evenwel heeft men het drietal gouvernementslandschappen (blz. 41), die blijkens hun landschapskassen als rechtsgemeenschappen worden

Sluiten