is toegevoegd aan uw favorieten.

De geschiedenis en de beginselen der Hollandsche politieke partijen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ï15

werd benoemd, die in 1913 andere voorstellen indiende. Toen kwam echter weer het nieuwe ministerie-Cort v.d. Linden, dat deze voorstellen ook weer introk en een derde kommissie benoemde! *)

Er zijn ook wel wetten gemaakt, die meer in verband stonden met het Christelijk karakter van dit kabinet, o.a. betrekking hebbende op subsidieering van het partikulier onderwijs, en vooral de Zedelijkheidswet (1911), die het verkoopen van onzedelijke boeken, bepaalde vormen van prostitutie, en hazardspelen (dobbelen en wedden om geld) strafbaar stelde, omdat de rechtsche partijen van oordeel waren, dat de overheid mede verantwoordelijkheid heeft voor de goede zeden onder het volk. Dit wekte nogal verzet bij de linksche partijen, die vreesden dat de individueele vrijheid der burgers hierdoor te veel zou worden onderdrukt, en dat men het kwaad zelf toch niet door straffen zou kunnen doen verdwijnen.

Daarbij kwam, dat de Regeering plan had om het vrijhandel-stelsel te doen plaats maken voor beschermende rechten, wat vooral de liberalen niet wilden hebben; en dan de tegenzin van dit ministerie in algemeen kiesrecht en vrouwenkiesrecht. Dit alles bij elkaar had ten gevolge, dat de drie groepen van liberalen, die elkaar anders altijd hevig bestreden, zich vereenigden tot de z.g. Vrijzinnige Concen-

l) Precies zoo is het gegaan met de instelling van den Volksraad. In 1906 diende de liberale minister Fock een wetsontwerp in tot instelling van een Vertegenwoordigend Lichaam in Indië. De antirevolutionnaire minister de Waal Malefijt trok het in 1911 in en diende in 1912 een ander voorstel in. Maar 2 jaar later werd de vrijzinnig demokraat Pleyte minister van koloniën, trok het voorstel van de Waal Malefijt in, en deed in 1917 een eigen voorstel, dat toen ook aangenomen is. Maar het had, door het telkens veranderen van ministers, ruim 10 jaar geduurd vóór men zoover was! En zoo ging het met verschillende belangrijke zaken: men kwam er zeer langzaam mee klaar.