is toegevoegd aan uw favorieten.

Een weg tot Volksontwikkeling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

103

Het is niet overdècht om dat te verwijten! Zegenen moest men de gave, om zich te verdiepen, zich geheel over te geven, om geheel te verzinken in lectuur! Ik weet wel, 't is meest om de spanning, om het verhaal, om de gebeurtenissen. Maar wat een heerlijk vermogen! Zich te kunnen concentreeren! Weg al wat daar buiten ons beweegt, en warrelt en afleidt! Weg realiteit! en niets levends dan die werkelijkheid van de verbeelding, welke de schrijver bezig is voor ons te openen en op te bouwen. Een heel andere wereld, die zich vertoont, heel andere levens, gansch andere wezens, die we leeren kennen, met wie we verkeeren, en in wie we doordringen! Onze ikheid, onze eigen wenschen, onze eigen belangen, behoeften, nooden, begeerten, driften, ze liggen aan banden, worden vergeten voor die der menschen uit het boek! Is dat niet een voortreffelijke les in onzelfzuchtigheid?

En dat is een der eerste dingen, die het „mooie boek" voor ons doet.

Het houdt ons vast. Het neemt ons mee. Het peutert iets in ons los.

Hier naast en niet lager stellen we de ontspanningslectuur, die ons wil bezig houden met het vermakelijke geval, met de vernuftig-bedachte verwarring, met dè groteske op-den-kop-zetterij van het leven; ook zóó'n boek is een heerlijke uitkomst, als we moe of moedeloos zijn; als we ons te veel hebben ingespannen, en behoefte voelen aan wat verandering en verpoozing. Daaraan hebben we allen nu en dan behoefte; het lezen mag dan geen inspanning kosten, het diene voor ontspanning en bevrijde onzen geest van de banden, waarin onze dagelijksche arbeid ons beknelt.

Over de voordeelen, verbonden aan het gezamenlijk en hardop lezen, aan het lezen met een potlood in de hand, het maken van een uittreksel, het oververtellen en het herlezen van een boek enz. niet uitweidend, dient toch op den voorgrond te worden gesteld, dat iemand, die het ver wil brengen in de wereld, het geduld moet bezitten niet te beginnen met lezen op blz. 2, voor hij blz. 1 volkomen begrepen heeft.

Veel lezen kan ook gevaarlijk worden, want wie langen tijd alleen opneemt, verliest het vermogen om te geven, verliest zichzelf zóóver, dat hij ten slotte niet meer weet, welke gedachten de zijne, welke die van een ander zijn.