Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

PRO

kwaliteiten, als zindelijkheid en welgemanierdheid tegenover ruwheid en platheid in woord en daad. Nu kan iedereen gemakkelijk, vooral bij de huislijke opvoeding, de ervaring opdoen, dat die deugden niet „van zelf' het eigendom des kinds worden, dat zij moeten worden aangeleerd, niet door woorden, maar door daden, niet door lessen, maar door oefening. Dat aanleeren vordert inspanning en volharding, zoowel aan de zijde des opvoeders als aan die van den leerling. De ondeugd is sterker dan de deugd, daar de eerste een bondgenoot vindt in de menschelijke traagheid. Elke deugd eischt overwinning, beheersching van natuurlijke neiging, zelfbepaling. De deugd is als het graan, dat in den weltoebereiden akker moet worden gezaaid; de ondeugd is als het onkruid, dat noch uitgezaaid, noch verzorgd behoeft te worden; 't slaat van zelf op, men weet niet van waar, noch hoe.

't Heeft ten allen tijde als eene ernstige waarschuwing gegolden: Let op, met wie uw kinderen verkeeren, en zeker ... die waarschuwing zal haar ernst blijven behouden, naar welke school men zijn kinderen ook zendt. Van karakterbedervende invloeden zal men zijn kind nooit vrij kunnen houden; die worden overal gevonden, zelfs mag vrijelijk erkend worden, dat het peil van waarachtige zedelijkheid bij de kinderen der meergegoeden niet hooger staat dan bij die der behoeftigen, maar juist ten aanzien van die lagere deugden is het verschil zoo verbazend groot. Men denke aan de lichamelijke reinheid en aan de wel teekenende, maar daarom nog niet navolgenswaardige woordenkeus van onze oudere en jongere achterbuurtbewoners, en men zal het moeten billijken, dat wie het uiterlijk niet geheel van onwaarde acht, zijn best zal doen, ook te dezen opzichte, het beste voor zijn kinderen kieschkeurig uit te zoeken.

Het kwade moet door het goede overwonnen worden, zegt men. Jawel, antwoord ik, maar wie zendt zijn kinderen naar school om andermans kinderen te bekeeren? Wie durft dat doen, waar hij gevaar loopt, inderdaad groot gevaar, dat de bekeering in omgekeerden zin zal plaats hebben? Wie met schoon gepoetste laarzen over een vuile straat loopt, zal de straat niet schoon, maar zijn laarzen vuil maken, 't Is onvermijdelijk, 't is zelfs goed, dat kinderen naar school gaan, maar zij leeren er, door den omgang met anderen, naast veel goeds, ook veel verkeerds en 't is aan geen ernstig denkend ouderpaar euvel te duiden, dat het tracht,

8

Sluiten