is toegevoegd aan uw favorieten.

Verslag van het onderzoek naar den toestand van den handeldrijvenden en industrieelen middenstand in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

85

beid wordt, als wel mogelijk zou zijn en dat niet alles gedaan wordt om het bedrijf zoo rendeerend mogelijk te maken.

d. Deze misstand houdt nauw verband met de voorgaande. „Weinig studie en nog minder ondernemingsgeest waren steeds de hoofdkwalen van den klompenmaker" L). De algemeene ontwikkeling blijkt zeer gering te zijn, de boekhouding is bij allen bijna hoogst gebrekkig. Ook zijn velen niet in staat hun kosten juist te berekenen, waardoor tegen te lagen prijs verkocht wordt. Hierin moet verandering komen. Waar bij toenemende concentratie van het bedrijf op bepaalde plaatsen en vermindering van de hoeveelheid grondstof in den omtrek, het hout meer van elders moet betrokken worden, is grondige kennis der houtsoorten en van den handel noodzakelijk. Ook het werken voor de algemeene markt eischt een ruimeren blik. In aansluiting hetzij bij de gewone lagere school, hetzij bij het vakonderricht,*zou eenig onderwijs in boekhouding, administratie en handelskennis zeer wenschelijk zijn. Wil men het bedrijf verheffen en de te geringe verdiensten vermeerderen, dan is een goede organisatie en administratie vereischt. Het uitschakelen van de grossiers heeft reeds een kleine verbetering gebracht.

Deze en de sub c. genoemde misstand leiden er toe dat het bedrijf op een laag peil blijft, zoodat het begrijpelijk is, dat er weinig lust blijkt te bestaan zich in het vak te begeven.

e. Het te geringe bedrijfskapitaal blijkt zeer dikwijls een belemmering te zijn. Vele patroons moeten daardoor op de houtveilingen telkens bij kleine hoeveelheden koopen, waardoor de prijzen vaak zeer opgejaagd worden.

Voor voordeeligen aankoop van grondstoffen en goede inrichting van het bedrijf is meer kapitaal noodig; ook is er reeds op gewezen dat verkoop rechtstreeks aan de winkeliers slechts mogelijk is als men in staat is eenigen tijd crediet te geven. Weinig kapitaalkrachtige patroons komen er ook spoedig toe beneden den prijs te verkoopen.

Verbetering van het credietwezen is van groot belang. In Best heeft bijv. aansluiting bij een middenstands-credietbank, de Hanzebank in den Bosch, reeds tot gunstige resultaten geleid.

f. De hiergenoemde misstanden leiden er toe, dat men de eischen voor het beginnen van een klompenmakersbedrijf te laag stelt en velen zich lichtvaardig als patroon vestigen. Slecht onderricht en met hoegenaamd geen kapitaal, denken vele knechts wel als patroon te kunnen optreden. De concurrentie vermeerdert, de prijzen worden gedrukt door werken beneden den marktprijs en de geheele toestand van het bedrijf wordt zoodoende verslechterd. Het ontstaan van krachtiger, beter ingerichte bedrijven en het leveren van deugdelijker produkten zal zonder twijfel in staat zijn de vereischten voor het optreden als patroon te verzwaren en dit euvel te bestrijden. Aan den anderen kant wordt als ernstige misstand genoemd dat klompenmakers, die goed verdiend hebben en er boven op zijn, tenslotte het vak verlaten en boer worden, waardoor het zoo noodige kapitaal uit de klompenindustrie verdwijnt.2) Beide misstanden werken zoodoende samen om het aanzien van het bedrijf te doen dalen.

g. Qelijk reeds vermeld werd, is de prijs van hout aanmerkelijk gestegen, zonder dat het product evenwel een evenredige prijsverhooging onderging. De geringe gegoedheid van de meeste gebruikers in aanmerking nemende, gaat het laatste ook bezwaarlijk.

Meer houtaanplant ware veeleer wenschelijk. Zonder veel ruimte

l) N.-Br. D II, 29. *) N.-Br. D II, 29.