is toegevoegd aan uw favorieten.

Humanisme

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

82

PERSOONLIJKHEID

VI HEDEN EN TOEKOMST

De nieuwe tijd heeft 't persoonlijkheids-begrip misvormd door het individualisme, de 19e eeuw heeft 't vernietigd door het mechanisme.

Individualisme beteekent verzwakking of verkrachting der persoonlijkheid. Maar steeds beteekent individualisme een persoonlijkheids-besef zonder zedelijk gehalte, zonder metaphysische verdieptheid of religieus geweten, zonder heiligheids-drang. De persoonüjkheids-cultus der Italiaansche Renaissance bleek dikwijls Mets anders dan een individualisme. Eenheidsgevoel, ootmoed, menschen-liefde en levens-eerbiediging werden niet gezien als de wezenlijke kenmerken der geestelijke persoonlijkheid. De persoonlijkheid was de heerscher, de geestelijke of maatschappelijke vrijbuiter. Hij was de tyran of de dilettant; hij was de individualist.

Want de individualist is eenerzijds de v e r ij 1 d e persoonlijkheid, de mensch die zich aan de levensmoraal onttrekken wil, die zijn geest instelt op de levensgenieting, die geluk najaagt zonder den zedelijken strijd van het leed aanvaard te hebben, die de vruchten der wijsheid plukken wil zonder den bodem te hebben toebereid, de amoreele weelde-ziel, de karakterlooze levens-acteur, die niet langer den ernst van zijn leven beseffen kan noch ernst met zijn leven kan maken, de levens-dilettant, die zijn ziel niet meer geven kan, noch aan een mensch, noch aan een overtuiging, die tot niets meer in staat is omdat hij voor niets meer staat, die speelt met 't geluk zooals hij speelt met de smart, die speelt met zijn ziel, die