Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

zijn prinsdom Oranje had Willem gelast, dat de ketterij, zij het ook zonder bloedvergieten, moest worden onderdrukt. Voor theologische vraagstukken voelde hij weinig en bleef hij steeds weinig voelen; maar zijn aangeboren gevoel voor rechtvaardigheid en zijn afkeer van geweld heeft hem er geleidelijk toe gebracht het spaansche woeden tegen andersdenkenden te verafschuwen, en hem later openlijk partij doen kiezen voor de door de inquisitie vervolgden en gemartelden. Egmond heeft zijne populariteit bij de Nederlanders verspeeld door zijn barbaarsch optreden in Vlaanderen tegen de beeldstormers en de protestanten in het algemeen. Willem had hem, maar tevergeefs, nog tot zachtmoedigheid aangespoord, en juist om die verdraagzaamheid is hij voor het nederlandsche volk geworden wat hij zelf toen onmogelijk vermoeden kon: het ideaal van den kampioen voor gewetensvrijheid en de handhaver van het protestantisme.

*

* *

Philips hield zich na den vrede van Cateau-Cambresis bezig met de regeling van de toekomstige regeering des lands en toebereidselen voor zijn vertrek. Tot landvoogdes en regentes der Nederlanden gedurende zijne afwezigheid benoemde hij zijne halfzuster Margaretha van Parma. Drie colleges stelde hij haar terzijde: den Staatsraad, die over oorlog en vrede, over belastingen en andere gewichtige aangelegenheden beraadslagen moest; den Geheimen Raad, wien de rechtszaken en de wetgeving toevertrouwd waren, en den Raad van Financiën, die alles moest behandelen wat met de geldmiddelen in verband stond. Doch al deze drie waren geec beslissende, maar slechts raadgevende lichamen, met wier voorlichting de hertogin, zoo zij wilde, haar voordeel kon doen, doch aan wier gevoelen zij niet gebonden was. De grootste macht bezat echter de „consulta", bestaande uit drie leden van den Staatsraad: Viglius, Barlaimont en Granvelle. In alle belangrijke gevallen liet de regentes zich leiden door de „consulta'. Tot voorzitter van den Raad van Financiën werd de baron van Barlaimont, tot voorzitter van den Geheimen Raad, die

262

Sluiten