is toegevoegd aan uw favorieten.

De industrialisatie van China

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ONTWAKEND CHINA.

71

missie heeft China voor een deel zijn modern aspect te danken. Terecht zegt Latourette1), dat „the underlying cause of the transformation of China was the growing pressure upon her of Western peoples and culture".

Uit een diepen slaap kwam China door den invloed van het Westen in een droomenden toestand, die voortduurde, totdat de oorlog met Japan a) en het vernederende verdrag 8) van Shimonoseki van 17 April 1895 China uit zijn zelfbegoochelingsdroom hebben wakker geschud en het nationalisme, sinds de Handynastie in China totaal gedoofd, in steeds wassenden stroom deden herleven. Tegenover de Engelsche leuzen: „the partition of China" en „the break-up of China", waartegen Lord Charles Beresford 4) een waarschuwend woord had geuit, was: „Alles voor het Vaderland en China voor de Chineezen" een gevleugeld woord geworden van man en vrouw, van jong en oud.

„Après la rude lecon infhgée par le Japon, 1'élite du peuple chinois réfléchit et persuada qu'une transformation militaire n'était pas suffisante pour sauver la Chine d'une déchéance qui a bref délai devait la conduire a la niine, et qu'il fallait avant tout opérer la transformation de la mentalité chinoise. II fut compris qu'a 1'exemple des Japonais vainqueurs la Chine devait rompre avec le passé et s'orienter vers les idéés de progrès et de liberté" *).

De „moderne Confucianist" Kang Yu Wei was de eerste, die in 1885 in zijn verhandelingen zijn politieke ideeën ontwikkelde en daarin bepleitte, dat China, op Confucianistische leerstellingen berustende, moest worden gemoderniseerd; was de eerste, die begreep dat, wil Cliina in het diplomatieke concert der groote mogendheden een eervolle plaats innemen en met de Westersche landen goede relaties onderhouden, het radicaal getransformeerd moest worden naar Westersch model. Bijgestaan door zijn eminenten leerling Liang Chih Chao 6), den „Jean Jacques Rousseau

*) K. S. Latourette: The Development of China, Boston 1917, pag. 174.

') Von Muller: Der Krieg zwischen China und Japan, 1894/5, Berlin 1895, 3 Bd.

') Zie B. L. Putnam Weale: The Re-shaping of the far East, Vol. 2, London 1905, pag. 431 —437, en Tenen Ho Shien: Les Relations Diplomatiques entre la Chine et le Japon de 1871 a nos jours, Paris 1921, pag. 277-282.

*) Ch. Beresford: The Break-up of China, London 1899, pag. 13, 441.

*) Tchou Ngao Siang: Le Régime des Capitulations et la Réforme constitutionnelle en Chine, Cambridge 1915, pag. 125—126.

•) Zie P. M. d'Elia: Un Maitre de la jeune Chine: Liang K'i-Tch'au, In „T'oung Pao", Oct. et Deo. 1917 No. 4/5, pag. 247-294.