is toegevoegd aan uw favorieten.

De industrialisatie van China

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ARBEID.

97

veraMlende mogendheden, die bij China in het gevlei trachten te komen, getuige b.v. het Clhna-nummer van „De Indische Mercuur"1), het China-nummer van „Le Temps"2), waarin overzichten over China's handel, industrie, mijnwezen, etc. in zeer waardeerenden toon zijn geschreven; verder „The Peking Leader" 8), waarin Amerikanen zeer waardeerend over China en de Chineezen schrijven. De lezingen over China en de Chineezen, die aan de Handels-Hoogeschool te Berlijn van 11 Dec. 1919 tot eind Januari 1920 werden gehouden 4), droegen stellig niet uitsluitend een platonisch karakter, maar zijn sterke aanwijzingen ervoor, dat Duitschland zoo spoedig mogelijk weer economische aanraking met China tracht te verkrijgen. Reeds in Mei 1913 werd te Shanghai opgericht „der Chinesische Verband Deutscher Ingenieure", die zich ten doel stelde: „eine friedhche Durchdringung Chinas im Zeichen der deutschen Machine" 6). Ook in Engeland') is er een beweging gaande om de betrekkingen tussohen Engeland en China hechter te maken. Als een middel hiertoe zien sommigen het gaarne, dat Engeland aan China de schadeloosstelling voor den Bokseropstand kwijtscheldt en dat deze schadeloosstelling, op dezelfde wijze als door de Vereenigde Staten, omgezet zal worden in een bekostiging van Chineesche studeerenden in Engeland. En Nederland?

Het blijft als altijd ten achter, n'en déplaise de waarschuwingen van den President van de Javasche Bank, die in zijn jaarverslag over 1917 zegt: „Van belang is het, na te gaan, welke voorbereidselen door de naties getroffen zijn, ten einde zich een aandeel in de economische ontwikkeling van China na den oorlog

te verzekeren Ieder land zal alle krachten inspannen, om met

eigen kapitaal en eigen arbeid voor zichzelf zoo groot mogehjke voordeelen te behalen; wie daartoe niet bereid is, behoeft in de

l) „De Indische Mercuur", Amsterdam, 1 Juni 1901, No. 21A, enne ook de lezing van C. Kraay: Reisindrukken uit Oost-Azië op handels- en ander gebied, in het Kon. Ned. Aardrijkskundig Genootschap, 24 Nov. 1900, Amsterdam.

*) Supplément illustré, Paris, Sept. 1919, No. 30.

") China in 1918 being the Special Anniversary Supplement of: Shanghai, Febr. 12th 1919.

*) Uitgegeven in boekvorm door J. Hellauer: China, Wirtschaft und Wirtschaftsgrundlagen, Berlin 1921.

6) W. Matschosz: Vom Chinesischen Verbande Deutscher Ingenieure, in „Technik und Wirtschaft", Monatsschrift des Vereines Deutscher ingenieure', 1914 pag 204-205; en 209- 212 en W. Matschosz: Englischer und deutscher Wettbewerb in China, idem 1913, pag. 396 — 399.

6) „De Nieuwe Courant," 25.4.1922.

Han. y