is toegevoegd aan uw favorieten.

Karakterstudie en opvoeding

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

106

Wat die sedelikheid betref is daar g'n enkele rede om te vermoed dat by die primêre kind minder sedelike neiginge aanwesig is, of dat die vir hulle minder kragtig laat geld as by die sekundêre. Maar hierby moet gevoeg word, dat met gelyke sterkte van neiging nie altyd gepaard gaan gelyke mag van beskikking oor m o tiewe nie. By die primêre kind word die hele bewussyn in beslag geneem deur die motiefvoorstellinge van die oomblik, hy beskik alleen oor die gegewens wat op daardie tyd en in daardie omstandighede aanwesig is. By die sekundêre, daarenteen, werk die vroeër ervaring nog na. Die gegewe motiefvoorstellinge word dus versterk of gerem, al namate dit gunstig of ongunstig belig word deur sy opgedane ervaring en vroeër genome besluite. Geen wonder dus dat die primêre kind dikwels dieselfde vergissing maak, dieselfde verkeerde handeling verrig.

Wanneer die primêr-funksionerende kind dus voor 'n konfliksgeval te staan kom: hy het kwaad gedoen en kan fcom daaruit help deur 'n noodleuen; deur 'n gedeelte van die klas word hy gevra om mee te doen aan een of ander op tou gesette samenswering teen die onderwyser, en hy is bang dat hy sy populariteit sal verloor onder sy kamerade in geval van weiering; hy sit met 'n moeilike stuk huiswei k en 'n goeie maat van hom kom hom afhaal om tennis te speel—sy geliefkoosde spel;—in al hierdie gevalle is dit moontlik dat die primêre kind gouer vir die versoeking beswyk as die sekundêre, hoewel die eerste ewe sterk sedelike neiginge het as die twede. Maar wat is die geval ? Die vrees van die straf wat ondergaan moet word en daarby die sterk opdringende voorstelling van vry uit te gaan, neem sy bewussyn so in beslag dat die middels wat hy kies om sy doel te bereik heeltemal nie deur hom oorsien of oorweeg word nie. Aan die onmiddellike gevolge van sodanige noodsprong word gedink, die verder verwyderde daarenteen dring heeltemal nie deur tot sy opmerksaamheid nie. Dat by populêr is onder sy makkers weeg by hom, op ilie oomblik waarin aan die daad gedink word, swaarder as die natuurlike teensin wat op ander tye sterk genoeg sou wees, om hom terug te hou van alle handelinge wat nie regverdig