is toegevoegd aan uw favorieten.

De typen der mededeeling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

89

te zeggen: 'Kom bij mij!'. Ook ais iemand een niensch roept is dat Taak de bedoeling, maar ook wel: 'Wacht op mij!', 'Kom eens voor den dag!'; zoo iets wordt dan door de omstandigheden bepaald, doch de algemeene bedoeling is, dat de geroepene wordt aangespoord om te doen zooals de roeper verlangt. Soms wijst de toon dat nader aan, die b.v. allerlei nuances van 'Laat dat [wat je nu doet]!' kan uitdrukken. Indien noch de toestand noch de toon op iets anders wijst, dan is 'de bedoeling dat de geroepene zal toonen te gaan luisteren naar wat verder zal worden gezegd, of Ook gezongen, , gtefloten, getoond of op eenige andere wijs tot waarneming gebracht^ hij kan dat toonen door te blijven staan, door zich naar den roeper te keeren, door op den welbekenden toon terug te roepen: 'Ja!', enz.

Wat in het roepen ligt opgesloten, is tweeërlei: het is een aanspraak +- een zin; Hendrik!' b.v. = 'Hendrik, luister eens naar mn!', of in 't algemeen = 'H., doe iets wat ik verlang!'. Daar het roepen (ook waar het niet over grooten afstand geschiedt) een bepaalden, "traditioneel vaststaanden, niet in de geheele wereld identieken toon bezit, moet ook deze toon tot de taal gerekend worden. In andere gevallen dan het roepen doet zich het overeenkomstige voor; zoo kan mef een anderen toon (hier overal = stemuitdrukking) uitgesproken, 'Hendrik!' beteekenen: 'H., hoe kun je zoo iets doen'. In dit geval althans komt het mij voor, dat de zekerlijk door de natuur aan de hand gedane toon door het gebruik stereotiep is geworden, zoodat hij ook gebezigd wordt waar en door wien hij spontaan niet gebruikt zou zijn. Daarentegen moeten de natuurlijke toon en het oogenblik uitwijzen, en is het dus geen taalkundig verschijnsel, wanneer b.v. 'Hendrik!' beteekent: 'H., wat ben jij een lief jongetje!', of, met geheel anderen toon: 'H., lees jij verder!'

46. Wat het roepen betreft, hierbij richt men zich niet altijd tot een of meer uitdrukkelijk genoemde individuen; zoo kan men 'Hei!' of 'Pst!' bezigen om te kennen te geven: 'Die daar loopen, laat die eens blijven staan!', of: 'Laat iemand