is toegevoegd aan uw favorieten.

De typen der mededeeling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

91

verlangen zich ongeduldiger uit. Men vgl.: 'Ik verlang dat jij weggaat', 'Jij moet weggaan', 'Jij moet weg'. Bij gelijke lengte drukt de imperatief in 't algemeen meer ongeduld uit; ook wel een beslister willen, wat echter hier niet verder nagegaan kan worden; doch vgl. 'Jij moet weg' met 'Ga jij weg!'. De aanwezigheid van jij in het laatste kan practische beteekenis hebben, maar het kan ook ietwat zwakker zfln dan 'Ga weg!', dus dan het monocolon. Nog ongeduldiger en gebiedender is het vroeger besproken 'Weg!'. En met dit laatste zijn (afgezien van wat de inhoud van het gewilde telkens meebrengt natuurlijk) 'Bei!', 'Toe!' en dgl. op één .lijn te stellen.

47. Van de besproken interjecties hei!, koest! enz. kan men met gelijk recht als van de imperatievische zinnen zeggen dat ze. een objectieve en een subjectieve zijde hebben. Essentieel subjectief zijn andere interjecties welke concurreeren met nietimperatievische (dus logisch eenvoudiger) zinnen, b.v. 'Ach!', of ook 'Mijn lieve tijd!'. Dat subjectieve echter drukt geen willen uit, maar een voelen (ze zijn dan ook 40 als gevoelsuitingen reeds ter sprake gekomen). Niet zóó dat door haar het verstand de aanwezigheid van een gevoel mededeelt — een omweg dien het ongelede karakter dezer uitingen niet toelaat —, doch zóó dat het gevoel zich rechtstreeks, „unvermittelt", uit. Zoo vindt '[Mijn] lieve tijd!', alsmede 'He!', niet een synonieme uitdr. in 'Ik ben daarover zeer verwonderd', maar tot op zekere hoogte in 'Wat ben ik daarover verwonderd!', nl. zóó dat het van den tweeden zin nog verschilt op soortgelijke wijs als deze van den eersten: het richt zich nog minder tot het verstand, nog meer tot het gevoel. Ze komen dus sterk overeen met uitroepen als 'Die stumper!' (z. 37). Onder de subjectlooze monocola vinden ze geen verwanten in 'Weg!', 'Gauw!', maar eenigszins in 'Mooi!', 'Vreeselijk!'. De laatste uitroepen toch slaakt men niet om koel-objectief uit te drukken dat iets de eigenschap mooiheid bezit, dat iets anders vreeselijk is, maar om tevens te kennen te geven dat men met het eerste ingenomen is, dat men met het tweede meevoelt.