is toegevoegd aan uw favorieten.

De typen der mededeeling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

117

het praed. noemt geen van de bedoelde elementen der subjectssubstantie, maar noemt den naam der substanties aan welke juist die elementen toekomen. Daarom is de praedieeering, al bereikt ze een gelijk doel, toch van anderen aard. Immers bet praed. noemt geen element van het subj., maar het subj. zelf, nl. als lid Van een groep; wat rechtstreeks aanwezig is, is geen qualificatie, maar subsumptie, — al is indirect elke subsumptie een qualificatie (en omgekeerd; zoo kan men voor 'Goud is zwaar' zeggen: 'Goud is een zwaar ding'). — Het maakt geen verschil of het subj. een individu aanduidt ('Dat is een roos', 'De Monte Rosa is een berg'), of zelf een groep noemt ('Een beer is een verscheurend dier', 'Beren zijn verscheurende dieren').

60. Het grensgeval der subsumptie is de identificatie: bij een indeeling in groepen gebeurt het licht, dat een groep dien naam slechts in ruimeren zin kan dragen, omdat zfl geen onderverdeeling blijkt toe te laten. Zoo is 'De olifanten zijn proboscidea' subsumeerend gedacht; daar echter sléchts de olifanten dat zijn, mag men ook zeggen: 'zijn de p.' Doch dan subsumeert men niet; evenmin met 'de eenigste p.' en met 'de (geaccentueerd) p.', want dit wil evenzeer zeggen dat zij te identificeeren zijn met de eenigste vertegenwoordigers van die groep, als 'De olifanten zijn de zwaarste landdieren' zeggen wil dat zij te identificeeren zijn met de zwaarste familie (of hoe men dit voor een daarvan onkundige wil uitdrukken) van de groep landdieren. Men ziet: hoewel de subsumptie gevallen omvat waarin ook identificatie juist is, zijn beide verrichtingen psychologisch geheel uiteen te houden. Identificatie is blijkbaar ook het volgende: iemand heeft nagevraagd op de door hem gehoorde uitdrukking de zwaarste landdieren, en nu wordt geantwoord: 'De z. 1., dat zijn de olifanten'. Ook 'Jan is een van de besten' is identificatie, niet subsumptie; bier identificeert men evengoed uitdrukkelijk, als men dat in 't voorbijgaan doet door 'Jan, een van de besten, zei.. .' en door 'Een van de besten, Jan, zei.. .' Wel ligt er zeer duidelijk subsumptie in opgesloten, wat nog meer uitkomt als men een weglaat: