Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

MINISTERIE HEEMSKERK — VAïf 'EYNDEN 1874.

477^

bestuur stilstaande, wees de even geestige als scherpzinnige redenaar er onder anderen op hoe dringend niet slechts eene herziening onzer rechterlijke organisatie werd gevorderd, maar tevens eene verbetering van onze procedure in dien zin, dat de rechters meer onnüddellijk met partijen in aanraking mochten komen, en vooral opdracht van de rechtsmacht aan 'degelijke juristen, zóó bezoldigd en zóó geëerd, dat men over de beste krachten kan beschikken.

De veldwinnende overtuiging van soUdariteit van alle handelingen moest, volgens den Spreker, teweegbrengen, dat de zorg van den Staat voor de openbare gezondheid !in 'het algemeen belang het oude individualistische begrip geheel zou vervangen, maar ook, dat alle deelen des lands bij den aanleg van openbare werken worden gebaat, omdat welbegrepen plaatselijk belang tevens is rijksbelang en het gansche lichaam niet wel kan varen als elk deel niet gezond is.

Dit alles kon met worden ondernomen door den Staat alleen; hij moest bijzondere krachten te hulp roepen en deze zouden daarin tekort schieten, tenzij het recht van vereeniging op nieuwe grondslagen Volgens de bestaande behoeften V*erd georganiseerd.

Maar deze en zoovele andere eischen der moderne maatschappij waren onmogehjk te verwezenlijken, als men niet had eene door en door verlichte en beschaafde natie.

Daarom kon, volgens Spreker, de Staat het onderwijs, op welk gebied ook, niet overlaten aan het toeval, de willekeur, aan de zorg van welke vereeniging ook, maar was hij alleen tot de behartiging van dat groote volksbelang bevoegd en geroepen.

Ook ten aanzien van^lands defensie stelde de moderne Staat nieuwe eischen. Een volk — zal het aanspraak kunnen maken op de erkenning zijner nationale onafhankelijkheid — moet deze Zelf weten te verdedigen. Wanneer men dus ooit een hervormings,. gezind minister van Oorlog mocht zien optreden, moet het een man zijn die ons leger zóó inricht, dat men-den algemeenen dienstphcht durft invoeren, omdat bij,'die in het leger dient er tucht leert, en in zich voelt opwekken het vertrouwen, dat hèm bezielt, die gevoelt te zijn een intelligent onderdeel van een groot geheel tot eene enkele krachtsoefening saamgesnoerd.

Na nog bij de hervormingen van het belastingwezen te hebben stilgestaan vervolgde mr. Kappeyne:

„Maar, zal gevraagd worden — want ik gevoel dat de storm

Sluiten