Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BOEK DER TOELICHTINGEN 465

karikatuur, (zoo goed als de photographre niet geeft het echte beeld van een persoonlijkheid, een landschap, een bouwwerk), uitsluitend de, boven het momentale en toevallige zich verheffende schepping van een kunstenaar. Daarom komt bij Thucydides geen enkele redevoering overeen met de werkelijk gehoudene, al zijn er ook enkele woorden uit opgenomen. Want aan het in bepaalde situaties uitgesproken woord zitten ontelbare éphémère, geschiedkundig waardelooze, zelfs de kennis vertroebelende en vervalschende trekken vast, terwijl het van datgene wat voor het geschiedkundig begrip der gebeurtenissen noodzakelijk is, altijd nog een deel blijkt; het andere deel daarentegen, als aan de medehandelenden bekend, verzwijgt en nog gewichtiger momenten niet aanroert omdat de redenaar ze niet kent; wijl niemand gedurende het handelen, de situatie volledig vermag te overzien, noch op iedere overweging vermag acht te slaan welke van zijn standpunt uit noodzakelijkheid zou zijn geweest, en misschien zelfs onbewust, het handelen geheel wezenlijk beïnvloedt. Zoo vereert en verklaart Ed. Meyer de ideale objectiviteit van den historischen stijl, gelijk haar de eerste en grootste meester der geschiedbeschrijving heeft geschapen, de grootste dien de wereldgeschiedenis kent en die in zijn objectiviteit, het subjectieve moment van den critischen navorscher als een noodzakelijke voorwaarde stelde. Ook het zooveel mogelijk terugtreden achter de feiten bij Thucydides, zelfs daar waar karakteriseerend wordt geschreven, is met de objectieve werkwijze van den modernen epicus zoo treffend te vergelijken. Toch moet m.'i. op één feit vooral gelet worden: dat de natie waaruit zulk een historicus geboren wordt, ook voor een dergelijke objectiviteit ontvankelijk is. Wat Taine schrijft van Herodotus: „Non seulement Hérodote est pieux, dévot même jusqu'a n'oser proférer tel nom sacré, révéler telle légende, mais encore toute la nation apportedanssoncultelagravitégrandiose et passionnée qu'expriment au même moment lesversd'Eschyle et de Pindare." (Philosophie de l'art, dl. 2, p. 200), is ook nog geheel en al van toepassing op Thucydides' omgeving.

30

Sluiten